Tóm tắt nhanh
- Thế hệ AirPods mới nhận điểm 2/10 từ iFixit, lần đầu tiên thoát mức 0 tuyệt đối mà dòng tai nghe này phải nhận suốt 10 năm qua.
- Thiết kế pin dạng chân cắm quay trở lại ở từng củ tai, cho phép tách pin ra khỏi buồng driver mà không cần cắt vỏ nhựa.
- Hai viên pin cúc áo bên trái và bên phải bị đảo chiều phân cực và lệch chân cắm, ngăn cản việc hoán đổi linh kiện chéo giữa hai bên tai.
- Hộp sạc vẫn được ghép bằng mối hàn nhựa kiên cố, gần như chắc chắn bị phá hủy vỏ ngoài trước khi tiếp cận được cell pin bên trong.
Pin dạng chân cắm quay trở lại nhưng phân cực đảo chiều
Suốt một thập kỷ kể từ năm 2016, các thế hệ tai nghe không dây của nhà Táo luôn nhận điểm 0 tròn trĩnh về khả năng sửa chữa từ chuyên trang tháo máy iFixit. Những thiết bị này thường bị xem là đồ công nghệ dùng một lần vì lớp keo dán kín mít và kết cấu bo mạch hàn chết. Tuy nhiên, đợt tháo máy AirPods 5 vừa được công bố đã ghi nhận thay đổi phần cứng đáng chú ý ở khoang củ tai.
Cụ thể, kiểu pin có chân cắm kim loại (pronged battery) từng xuất hiện ở AirPods 3 đã quay trở lại sau khi vắng bóng trên thế hệ 4. Thay vì hàn trực tiếp dây dẫn vào bo mạch siêu nhỏ, viên pin cúc áo này kết nối với tai nghe qua các chấu tiếp xúc vật lý. Sau khi tách đường ghép vỏ quanh buồng driver và gạt bỏ lớp keo bảo vệ ở hai bên, viên pin có thể bật ra nguyên vẹn.
Dù việc tháo rời pin tai nghe đã khả thi, quá trình kiểm tra cho thấy một điểm cản trở kỹ thuật: pin tai nghe trái và pin tai nghe phải hoàn toàn không thể hoán đổi cho nhau. Khi thử lấy pin bên trái lắp sang tai bên phải, hệ thống phần cứng không nhận dòng sạc. Kiểm tra kỹ chân tiếp xúc kim loại cho thấy hai viên pin có cực tính đảo ngược và vị trí chân cắm hàn lệch nhau đôi chút. Điều này đồng nghĩa nếu cần thay thế pin chai sau vài năm sử dụng, thợ kỹ thuật bắt buộc phải tìm đúng linh kiện chuẩn cho từng bên tai thay vì dùng chung một mã pin.
Dụng cụ phổ thông có thể mở máy nhưng đòi hỏi thao tác khéo léo
Trước đây, việc cạy mở AirPods 3 để thay pin đòi hỏi các trạm khò nhiệt chuyên dụng cùng đồ gá kim loại đắt tiền, khiến cơ hội tự phục hồi thiết bị tại nhà gần như bằng không. Với AirPods 5, đường ghép vỏ được hoàn thiện sạch hơn và phản ứng tốt hơn với nhiệt lượng vừa phải.
Trong thử nghiệm thực tế, củ tai được kẹp cố định và chỉ cần dùng máy sấy tóc thông thường ở mức nhiệt thấp để làm mềm keo. Luồng hơi nóng đảo đều quanh khe hở kết hợp với lực nạy kiên nhẫn đã giúp nắp củ tai bật ra mà không làm chảy nhựa hay đứt dải cáp nối driver. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy các cơ sở sửa chữa độc lập hoặc người dùng khéo tay có thể tự tiếp cận pin mà không nhất thiết phải sắm đồ nghề cấp độ phòng lab.
Dẫu vậy, việc mở máy không hề đơn giản. Thao tác gia nhiệt quá tay ở phần cuống tai vẫn có thể làm biến dạng lớp vỏ nhựa mỏng manh. Sâu bên trong cuống tai của phiên bản hộp sạc không dây là lớp cảm ứng điện dung phục vụ thao tác vuốt âm lượng, kết hợp cùng chip H2 và hệ thống 3 micro MEMS phục vụ tính năng chống ồn chủ động (ANC) cùng chuẩn kháng bụi nước IP57. Bất kỳ vết cạy lệch hướng nào cũng có thể làm đứt các vi mạch nhạy cảm này.
Hộp sạc vẫn dùng mối hàn nhựa và gần như không thể cứu
Nếu hai củ tai mang lại hy vọng tái sinh thì hộp sạc đi kèm lại tiếp tục là một nỗi thất vọng lớn về mặt thiết kế bền vững. Dù dùng dao rạch, trạm khò nhiệt và kìm nạy với lực rất mạnh, người mổ xẻ vẫn không thể tách rời các lớp vỏ mà không làm gãy vỡ phần nhựa ngoài.
Nguyên nhân là nhà sản xuất tiếp tục sử dụng các khớp hàn nhựa siêu âm thay vì bố trí ốc vít cơ học. Đến thời điểm tiếp cận được khối pin và cổng sạc USB-C ở đáy hộp, toàn bộ phần vỏ bảo vệ màu trắng đã bị nứt toác và biến dạng hoàn toàn, không còn khả năng phục hồi về trạng thái ban đầu. Người dùng nếu bị chai pin hộp sạc vẫn buộc phải thay cụm hộp mới chứ không thể mở ra tráo cell pin bên trong.
Cân nhắc chi phí và bài toán sử dụng lâu dài
Thang điểm 2/10 tuy khiêm tốn nhưng là bước tiến thực tế, phản ánh việc dòng sản phẩm này đã bắt đầu để lại khe hở kỹ thuật cho việc phục hồi pin củ tai thay vì hàn kín hoàn toàn như trước.
Dưới góc độ người tiêu dùng, cải tiến này hiện tại chủ yếu mang ý nghĩa mở đường cho tương lai. Hãng hiện chưa cung cấp tài liệu kỹ thuật hay bán pin rời thông qua chương trình tự sửa chữa, và thị trường linh kiện bên thứ ba cũng chưa có sẵn cell pin tương thích. Tại thị trường Việt Nam, AirPods 5 hiện có mức giá bán lẻ tham khảo khoảng 3,79 triệu đồng cho phiên bản tiêu chuẩn, trong khi giá niêm yết tại Mỹ là 129 USD (khoảng 3,2 triệu đồng) và 149 USD cho bản hộp sạc không dây. Với mức chi phí đầu tư ban đầu này, nếu không may làm rơi vỡ hoặc chai pin hộp sạc, giải pháp khả dĩ nhất hiện tại vẫn là mua lẻ từng bộ phận từ trung tâm ủy quyền.
Nguồn tham khảo: iFixit, Apple Newsroom
