Tóm tắt nhanh
- Carson Oliver, người đứng đầu App Store Worldwide, cho biết số game trả phí phát hành năm nay nhiều hơn năm trước, nhưng không công bố mức tăng cụ thể.
- Apple tiếp tục hỗ trợ cả mua game riêng lẻ lẫn thuê bao Arcade; Balatro là ví dụ về một game có mặt ở cả hai mô hình.
- Indie Games Week giới thiệu bảy game cho iPhone và iPad, trong đó No Man’s Sky được Apple hẹn phát hành ngày 28/10.
- Với người chơi, điều cần kiểm tra là phiên bản mình mua, cách điều khiển và thiết bị hỗ trợ, thay vì mặc định mọi game mới đều thuộc Arcade.
Apple đang quảng bá bảy game độc lập trong Indie Games Week, đồng thời khẳng định game trả phí trên App Store vẫn có chỗ đứng bên cạnh dịch vụ thuê bao Arcade. Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên kể từ khi nhận vị trí đứng đầu App Store Worldwide, Carson Oliver cho biết số game premium phát hành năm nay đã vượt năm trước, dù không đưa ra số lượng hay tỷ lệ tăng.
Điểm đáng chú ý nằm ở cách Apple nói về lựa chọn kinh doanh: một game có thể được bán riêng, có mặt trong Arcade, hoặc phục vụ người chơi qua cả hai hình thức. Vì thế, xem đợt giới thiệu game mới như dấu hiệu Arcade sắp bị thay thế là đi xa hơn những gì Apple thực sự công bố. Thay đổi dễ thấy hơn là Apple muốn thuyết phục nhà phát triển đưa game lên App Store mà không buộc mọi sản phẩm phải đi qua cùng một mô hình thu tiền.
Mua game riêng và thuê bao giải quyết hai nhu cầu khác nhau
Game bán lẻ có lợi thế ở việc người chơi quyết định chi tiền cho đúng tựa mình muốn, còn thuê bao phù hợp hơn với nhu cầu thử và chơi nhiều game trong một danh mục. Hai lựa chọn này có thể cùng tồn tại, bởi người thích một game lâu dài không nhất thiết có thói quen chi tiêu giống người thường xuyên tìm trò mới.
Apple lấy Balatro làm ví dụ cho sự song song đó: game vừa được bán dưới dạng tải về trả phí, vừa có phiên bản trong Apple Arcade. Cách bố trí này cho phép nhà phát triển tiếp cận những nhóm khách hàng khác nhau, nhưng không có nghĩa hai bản tự động dùng chung giao dịch mua, dữ liệu lưu hay mọi quyền lợi. Người chơi vẫn cần đọc mô tả của đúng phiên bản trước khi trả tiền.
Ở phía studio, thêm một lựa chọn phát hành có thể giúp tránh việc phải sửa mô hình kinh doanh chỉ để tiếp cận người dùng iPhone. Tuy vậy, phát biểu về sự linh hoạt chưa đủ để kết luận mô hình nào đem lại doanh thu tốt hơn: Apple không công bố trong cuộc phỏng vấn số người mua game premium, doanh thu tương ứng hay lượng thuê bao Arcade.
Cũng cần phân biệt số game được phát hành với số game bán được. Khi Apple nói năm nay có nhiều game premium lên App Store hơn, đó là thông tin về nguồn cung, chưa phải bằng chứng rằng từng game đều có thêm người mua. Một cửa hàng phong phú hơn là tín hiệu tích cực cho người chơi, nhưng hiệu quả kinh doanh vẫn là câu hỏi khác.
Bản chuyển thể phải sửa cách chơi, không chỉ chạy được trên chip mới
Một game PC có mặt trên iPhone chỉ thực sự hữu ích khi người chơi điều khiển được nó thoải mái trên màn hình nhỏ. Sức mạnh xử lý giúp mở rộng những gì nhà phát triển có thể đưa sang điện thoại, còn giao diện, camera và bố trí nút bấm quyết định phần lớn việc bản chuyển thể có hợp với thiết bị hay không.
Sifu cho thấy khá rõ phần việc này. Apple cho biết bản iPhone và iPad có điều khiển cảm ứng được tinh chỉnh, hệ thống camera làm lại và hỗ trợ tay cầm đầy đủ. Với một game chiến đấu đòi hỏi đỡ đòn và nối chuỗi động tác, ba thay đổi ấy liên quan trực tiếp đến khả năng chơi, chứ không chỉ là cách trình bày hình ảnh trên màn hình khác.
Danh mục của Indie Games Week cũng không chỉ dựa vào game hành động. Vampire Crawlers chuyển sang chiến đấu bằng thẻ bài; Little Kitty, Big City tập trung vào khám phá; còn 9 Kings đưa việc xây dựng vương quốc và tổ chức lực lượng lên điện thoại. Những cách chơi khác nhau giúp App Store tiếp cận nhiều thói quen sử dụng hơn, thay vì coi game di động chỉ là bản thu nhỏ của cùng một kiểu trải nghiệm trên máy tính.
Apple nhấn mạnh các công nghệ như Metal, Game Porting Toolkit 4 và những phần bổ trợ Unity mã nguồn mở khi nói về hỗ trợ nhà phát triển. Hãng cho rằng chúng giúp giảm thời gian, công sức và chi phí đưa game PC, console sang thiết bị Apple. Đây là tuyên bố về công cụ phát triển, không phải cam kết rằng mọi game chuyển sang đều có chất lượng hình ảnh hay tốc độ khung hình ngang bản gốc.
Vì vậy, việc có tên một game nổi tiếng trên App Store chưa đủ để thay thế việc xem yêu cầu thiết bị và đặc điểm của bản di động. Hỗ trợ cảm ứng là một lợi thế nếu được thiết kế phù hợp, nhưng hỗ trợ tay cầm vẫn đáng quan tâm với người muốn giữ cách điều khiển quen thuộc.
Được tìm thấy trên App Store quan trọng không kém việc được phát hành
Với game bán riêng, thuyết phục người chơi trả tiền trước khi tải là một phần khó của việc phân phối. Nếu trang giới thiệu không giải thích được cách chơi và sự khác biệt, việc đưa game lên cửa hàng mới chỉ hoàn thành phần kỹ thuật, chưa giải quyết được lý do để người dùng chọn nó.
Indie Games Week xử lý vấn đề này bằng một đợt giới thiệu tập trung. Apple công bố chương trình ngày 12/10, đưa bảy game vào các bài giới thiệu hằng ngày và bộ sưu tập được tuyển chọn. Danh sách gồm Sifu, Vampire Crawlers, No Man’s Sky, Little Kitty, Big City, 9 Kings, Dome Keeper và Yes, Your Grace 2: Snowfall; tùy tựa, người dùng có thể tải hoặc đặt trước.
Đó là điểm khác với việc chỉ thêm game vào danh mục rồi chờ người dùng tìm kiếm. Khi nhiều sản phẩm được đặt trong cùng một chương trình, người chơi có cơ hội biết đến cả những tựa chưa từng nghe tên, còn studio có thêm dịp giải thích ý tưởng của mình bên cạnh các thương hiệu lớn.
Tuy nhiên, được giới thiệu không đồng nghĩa với việc đã có lượng khách hàng ổn định. Một đợt quảng bá có thể tạo sự chú ý ban đầu, trong khi khả năng giữ người chơi còn phụ thuộc chất lượng bản chuyển thể và việc tiếp tục hỗ trợ nó. Chưa có dữ liệu Apple công bố trong cuộc phỏng vấn để đo riêng mức chuyển đổi từ lượt xem giới thiệu sang lượt mua.
Thước đo hợp lý cho chiến lược này vì thế là khả năng duy trì những đợt phát hành có chất lượng sau tuần quảng bá, chứ không chỉ số tên game nổi bật xuất hiện trong một thông cáo. Nhiều game mới giúp cửa hàng hấp dẫn hơn, nhưng người mua cần thấy đó là một nền tảng đáng gắn bó lâu dài.
Người chơi Việt nên chọn theo game và thiết bị đang có
Với người dùng tại Việt Nam, lựa chọn thực tế nên bắt đầu từ tựa game muốn chơi, không phải từ việc Apple đang quảng bá Arcade hay game premium. Cần kiểm tra đúng trang App Store theo vùng tài khoản để biết game có được phân phối, phiên bản nào được bán riêng và phiên bản nào nằm trong thuê bao; không nên mặc định danh mục quảng bá toàn cầu xuất hiện giống nhau ở mọi thị trường.
Nếu chỉ muốn chơi một tựa cụ thể, hãy so sánh khoản mua riêng với điều kiện sử dụng phiên bản Arcade, thay vì đăng ký chỉ vì thấy cùng tên game. Giá niêm yết, ngôn ngữ, yêu cầu hệ điều hành và thiết bị tương thích trên trang sản phẩm đều có thể ảnh hưởng đến lựa chọn đó. Đặc biệt, tên game xuất hiện trong chương trình của App Store không có nghĩa người đang trả tiền Arcade được chơi mà không phát sinh giao dịch khác.
Cũng chưa có lý do để coi đợt giới thiệu này là yêu cầu phải đổi sang iPhone mới. Apple hẹn No Man’s Sky ra mắt trên iPhone và iPad ngày 28/10; mốc phát hành ấy là dịp để kiểm tra bản di động thực tế hỗ trợ những thiết bị nào và vận hành ra sao. Khả năng cài đặt, chất lượng đồ họa và độ ổn định khi chơi lâu là những tiêu chí riêng, không thể suy ra chỉ từ tên chip.
Apple đang mở thêm đường cho game trả phí, còn Arcade tiếp tục là một lựa chọn trong chiến lược đó. Điều đáng chờ sau Indie Games Week là các bản phát hành cụ thể có giữ được trải nghiệm phù hợp với điện thoại hay không, bởi chính điều ấy mới quyết định người dùng có muốn mua game tiếp theo trên App Store.
Nguồn tham khảo: Apple Newsroom; Polygon; 9to5Mac.
