Tóm tắt nhanh
- Intel đề xuất dùng nhân XMX để xử lý XeSS khi chạy game Windows qua Proton trên Linux.
- Giải pháp chuyển lệnh Direct3D 12 từ DLL tích hợp trong Wine sang thư viện XeSS gốc của Linux, rồi qua lớp tương thích Vulkan.
- Bốn pull request liên quan vẫn đang mở, chưa có trong bản Proton ổn định.
- GPU AMD và Nvidia không có nhân XMX nên không hưởng lợi từ nhánh tăng tốc này.
Kỹ sư Intel Damian Tomczak đã gửi bốn pull request nhằm cho phép XeSS dùng nhân XMX của GPU Intel khi chạy game Windows trên Linux qua Proton. Đây mới là đề xuất đang chờ xem xét, chưa phải bản cập nhật người chơi có thể bật ngay.
Wine chuyển lệnh XeSS sang thư viện Linux thay vì để game dùng đường dự phòng
Điểm chính nằm ở một DLL tích hợp trong Wine. Khi Proton tìm thấy thư viện libxess.so trong thư mục của mình hoặc trong đường dẫn thư viện hệ thống, DLL này sẽ chuyển các lệnh XeSS Direct3D 12 sang thư viện Linux đó. Nếu không tìm thấy, trò chơi tiếp tục dùng DLL XeSS riêng đi kèm game.
Đây là cách nối hai môi trường phần mềm, không phải giả lập nhân XMX bằng CPU hay dựng lại toàn bộ công nghệ XeSS trong Wine. Các đối tượng Direct3D 12 được chuyển sang Vulkan qua giao diện tương thích của vkd3d-proton; phần xử lý XeSS có thể gọi tới thư viện Linux vốn biết cách sử dụng phần cứng Intel.
Hiện tại, XeSS trên Proton có thể rơi vào đường dự phòng chậm hơn thay vì dùng nhân XMX chuyên dụng. Vì vậy, thay đổi được đề xuất nhắm đúng một nút thắt: đưa game Windows tới đường xử lý tăng tốc vốn có trên GPU Intel, thay vì chỉ làm cho lớp tương thích nhận diện thêm một tính năng.
Bốn thay đổi phải khớp nhau trước khi người chơi nhận được lợi ích
Loạt đề xuất gồm Wine PR #369 để cung cấp DLL chuyển tiếp, vkd3d-proton PR #3379 để bật các phần mở rộng và tính năng Vulkan cần thiết, DXVK PR #5992 để không ẩn GPU Intel khi XeSS do Proton cung cấp, cùng Proton PR #10289 để cập nhật các thành phần liên quan. Tomczak lưu ý thay đổi ở Proton dự kiến được đưa vào sau ba nhánh còn lại.
Việc chia thành nhiều pull request cho thấy đây không phải công tắc có thể bật riêng trong một bản vá đơn lẻ. Các lớp Wine, chuyển đổi Direct3D 12–Vulkan và gói Proton phải phối hợp đúng; sau đó, bản tích hợp còn cần được duyệt và phân phối tới người dùng. Hiện các đề xuất vẫn mở, nên chưa thể kết luận thời điểm xuất hiện trong Proton chính thức hoặc mức tăng hiệu năng thực tế.
Steam Deck không được tăng tốc XMX từ thay đổi này
Phạm vi phần cứng là điểm cần nói rõ: XMX là các khối ma trận chuyên dụng của GPU Intel. Steam Deck dùng GPU AMD, còn card GeForce của Nvidia cũng không có nhân XMX của Intel; chúng không nhận được lợi ích từ đường xử lý cụ thể này. Điều đó không đồng nghĩa XeSS không thể chạy trên GPU khác, mà chỉ có nghĩa nhánh tăng tốc XMX đang được đề xuất không dành cho chúng.
Người dùng máy bàn hoặc thiết bị cầm tay dùng GPU Intel Arc mới là nhóm có thể hưởng lợi nếu cả chuỗi thay đổi được hợp nhất và đưa vào Proton. Tuy nhiên, chưa có kết quả benchmark trong các đề xuất này, nên hiện chưa thể định lượng mức cải thiện hay biết những game XeSS nào sẽ hoạt động tốt hơn.
Với người chơi Linux, tin đáng chú ý nằm ở việc Intel đang xử lý tương thích ngay trong các lớp phần mềm mà Proton dựa vào, chứ không ở một bản cập nhật đã sẵn sàng cài đặt. Bước kế tiếp là các pull request được xem xét, hợp nhất và xuất hiện trong bản Proton mà người dùng thực sự chạy.
Nguồn tham khảo: ValveSoftware/Wine pull request #369; ValveSoftware/Proton pull request #10289; vkd3d-proton pull request #3379; DXVK pull request #5992; Phoronix.
