Tóm tắt nhanh
- Counterpoint Research ghi nhận PC xuất xưởng toàn cầu giảm 21% so với cùng kỳ trong quý 3/2026, còn 57 triệu máy.
- Giá bộ nhớ và linh kiện tăng gây sức ép lên giá máy, đồng thời thu hẹp lựa chọn cho người mua nhạy cảm với giá.
- Mức giảm 27% cho quý 4/2026 là dự báo của Counterpoint, không phải kết quả đã xảy ra hay mức giảm so với quý 3.
Lượng PC xuất xưởng toàn cầu trong quý 3/2026 còn 57 triệu máy, so với 72,2 triệu máy một năm trước, theo số liệu Counterpoint Research được Wccftech công bố. Điểm đáng lo với người mua không đơn thuần là thị trường bán ít máy hơn: khi linh kiện đắt lên, cấu hình vừa đủ dùng ở mức giá dễ tiếp cận cũng có thể trở nên khó tìm hơn.
Giá linh kiện biến thành rào cản trực tiếp với người mua
RAM và SSD là những khoản chi khó cắt bỏ mà không ảnh hưởng đến khả năng sử dụng của một chiếc PC. Nhà sản xuất có thể tăng giá để bù chi phí, nhưng nếu muốn giữ giá niêm yết, họ phải chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn hoặc điều chỉnh cấu hình. Với người mua, một mẫu laptop giữ nguyên giá chưa chắc còn giữ nguyên giá trị nếu dung lượng bộ nhớ hay lưu trữ bị giảm.
Theo số liệu Omdia được InfotechLead dẫn lại, DRAM và SSD hiện chiếm gần 40% chi phí PC, thay cho mức thông thường khoảng 15%. Đây là tỷ trọng trong cơ cấu chi phí, không phải tuyên bố rằng giá bán mọi chiếc máy đã tăng tương ứng. Dù vậy, nó giải thích vì sao việc chỉ nhìn giá CPU hoặc chờ một đợt giảm giá laptop có thể chưa giải quyết được bài toán ngân sách.
Nhu cầu bộ nhớ cho hạ tầng AI làm sức ép nguồn cung lan sang máy tính cá nhân. Khi hãng ưu tiên những cấu hình có khả năng hấp thụ chi phí linh kiện tốt hơn, phân khúc giá thấp có nguy cơ mất lựa chọn trước. Nhu cầu thay máy vẫn có thể tồn tại, nhưng người cần mua không còn tìm được cấu hình phù hợp với số tiền đã chuẩn bị.
Thị phần tăng không có nghĩa là xuất xưởng nhiều hơn
Apple và ASUS chống chịu tốt hơn mặt bằng chung, nhưng cả hai vẫn giảm lượng xuất xưởng so với cùng kỳ. Vì thế, nhìn riêng thị phần dễ tạo cảm giác thị trường đang thưởng cho một số hãng bằng tăng trưởng, trong khi thực tế họ chỉ đang co lại chậm hơn đối thủ.
| Hãng | Xuất xưởng quý 3/2026 (triệu máy) | Thay đổi so với cùng kỳ | Thị phần |
|---|---|---|---|
| Lenovo | 15,0 | -23% | 26,3% |
| HP | 10,3 | -31% | 18,1% |
| Dell | 7,6 | -25% | 13,3% |
| Apple | 5,6 | -11% | 9,8% |
| ASUS | 5,2 | -7% | 9,2% |
Số liệu: Counterpoint Research, qua Wccftech. Các mức thay đổi đều so với quý 3/2025.
HP chịu mức giảm sâu nhất trong nhóm này, còn Lenovo vẫn giữ vị trí đầu bảng dù lượng máy giảm đáng kể. Kết quả của Dell cũng cho thấy nhu cầu thay máy doanh nghiệp không đủ bảo vệ một hãng lớn trước đợt suy giảm chung. Tuy nhiên, các con số xuất xưởng không tự chứng minh rằng chất lượng sản phẩm của hãng này tốt hơn hãng kia, cũng không phải lượng máy đã đến tay người dùng cuối.
Nền so sánh cao làm mức giảm thêm rõ, dự báo vẫn khác nhau
Không nên quy toàn bộ mức giảm cho việc người dùng hết cần máy tính. Quý 3/2025 có hoạt động mua trước hạn kết thúc hỗ trợ Windows 10 và điều chỉnh tồn kho liên quan đến thuế quan, theo Counterpoint được The Verge dẫn lại. Nền so sánh đó khiến mức giảm theo năm lớn hơn, bên cạnh tác động hiện tại của giá linh kiện.
Các bộ số liệu cũng cần được đọc riêng: Counterpoint ghi nhận giảm 21% xuống 57 triệu máy, còn Omdia ghi nhận giảm 21,2% xuống 58,1 triệu máy trong quý 3/2026. Cả hai cùng chỉ ra xu hướng đi xuống, nhưng không nên lấy tổng lượng máy của bên này ghép với thị phần của bên kia.
Độ bất định còn rõ hơn ở triển vọng. Counterpoint dự báo quý 4/2026 giảm 27% so với cùng kỳ và cả năm 2027 gần như đi ngang so với năm 2026; Omdia dự báo lần lượt giảm 24% và giảm 7%, theo InfotechLead. Đây là hai dự báo khác nhau, không phải một lộ trình phục hồi đã được xác nhận. Ngay cả kịch bản đi ngang cũng chỉ có nghĩa lượng máy ngừng giảm ở mặt bằng thấp hơn.
Người mua ở Việt Nam nên so chi phí cấu hình, không chạy theo thị phần
Với người đang chọn laptop hoặc ráp PC tại Việt Nam, giá trị thực tế của báo cáo nằm ở cách đặt ngân sách: so những máy có dung lượng RAM, SSD và khả năng nâng cấp tương đương, thay vì chỉ đối chiếu tên CPU. Một cấu hình rẻ hơn lúc mua nhưng sớm phải bổ sung bộ nhớ có thể không còn rẻ khi cộng cả khoản nâng cấp.
Nếu máy hiện tại vẫn đáp ứng công việc, giữ lại máy và xác định đúng linh kiện đang gây hạn chế hợp lý hơn việc thay toàn bộ chỉ vì có thế hệ mới. Ngược lại, người cần máy ngay không nên coi dự báo xuất xưởng giảm là lời hứa giá bán lẻ sẽ sớm hạ. Lượng máy giao vào kênh phân phối giảm không đồng nghĩa từng cửa hàng sẽ có hàng rẻ hơn.
Những số liệu toàn cầu này chưa đủ để kết luận giá laptop tại Việt Nam sẽ giữ ở mức nào đến cuối năm. Quyết định mua vẫn cần dựa trên báo giá của đúng cấu hình và nhu cầu sử dụng thực tế; doanh số của cả thị trường không thay được phép so sánh đó.
Nguồn tham khảo: Wccftech – số liệu Counterpoint Research; The Verge; InfotechLead – số liệu Omdia.
