Tóm tắt nhanh
- Meta phê duyệt cổ phiếu phổ thông Class C không có quyền biểu quyết, hướng tới giao dịch trong năm 2027.
- Cổ đông sẽ nhận một cổ phiếu Class C cho mỗi cổ phiếu Class A hoặc Class B đang nắm giữ; đợt chia này không tự mang tiền mới về công ty.
- Meta nâng cận dưới dự báo chi vốn năm 2026 từ 130 lên 135 tỷ USD, còn cận trên giữ ở 145 tỷ USD.
Meta công bố kế hoạch tạo cổ phiếu Class C trong báo cáo quý 3/2026 ngày 21/10, nhằm có thêm công cụ tài trợ cho AI, mua lại doanh nghiệp và trả thù lao nhân viên. Điểm đáng chú ý nằm ở quyền gắn với cổ phiếu: người nhận Class C có lợi ích kinh tế trong công ty, nhưng không có phiếu bầu để tác động đến các quyết định thuộc thẩm quyền cổ đông.
Vì vậy, đây là thay đổi về cách Meta có thể đổi cổ phần lấy nguồn lực cho cuộc đua AI, chứ không phải một đợt bán cổ phiếu đã huy động được tiền. Cần tách hai bước này khi đọc thông tin về kế hoạch mới.
Thêm công cụ tài trợ AI, còn quyền biểu quyết được giữ lại
Class C cho phép Meta tách việc phân phối lợi ích kinh tế khỏi việc phân phối quyền biểu quyết. Nếu dùng loại cổ phiếu này để trả thưởng nhân viên hoặc thanh toán một thương vụ mua lại, công ty có thể trao cổ phần mà không trao thêm phiếu bầu cho bên nhận. Đó là điểm hấp dẫn với một doanh nghiệp muốn tiếp tục mô hình do nhà sáng lập dẫn dắt, dù nhu cầu đầu tư đang tăng.
Theo thông tin về kế hoạch được Unite.AI đăng tải, Meta dự kiến điều lệ sửa đổi có hiệu lực ngày 19/1/2027. Hội đồng quản trị đã tuyên bố chia một cổ phiếu Class C cho mỗi cổ phiếu Class A và Class B đang lưu hành, với điều kiện điều lệ có hiệu lực; ngày chốt danh sách và ngày thanh toán sẽ được ấn định sau. Meta dự kiến niêm yết Class C trên Nasdaq khi phát hành, còn Class A tiếp tục giao dịch.
Đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu này không làm thay đổi quyền biểu quyết của từng cổ đông. Meta dự kiến giá thị trường Class A sẽ phản ánh tác động tương đương chia tách cổ phiếu theo tỷ lệ 2:1 sau ngày thanh toán, nhưng nhận thêm cổ phiếu không đồng nghĩa tài sản của cổ đông tự tăng gấp đôi. Giá trị sẽ được thị trường phân bổ giữa các loại cổ phiếu.
Cũng không nên hiểu “không có quyền biểu quyết” là không thể gây pha loãng về kinh tế. Nếu Meta sau đó phát hành thêm Class C để huy động vốn hoặc trả thù lao, cổ đông hiện hữu vẫn cần cân nhắc phần sở hữu kinh tế bị chia sẻ so với nguồn lực công ty nhận về. Quyền kiểm soát và tỷ lệ hưởng lợi là hai vấn đề khác nhau.
Nhu cầu có thêm lựa chọn tài trợ trở nên dễ hiểu khi đặt cạnh quy mô chi tiêu. Theo dự báo Meta công bố, được CNBC và The Verge đăng tải, chi vốn cả năm 2026, bao gồm trả gốc các hợp đồng thuê tài chính, ở mức 135–145 tỷ USD, thay cho khoảng 130–145 tỷ USD trước đó. Hãng nâng mức tối thiểu dự kiến chi, chứ không nâng cả hai đầu của khoảng dự báo.
Số liệu quý 3 được Unite.AI đăng tải cho thấy chi vốn đạt 34,91 tỷ USD, trong khi dòng tiền từ hoạt động kinh doanh là 32,79 tỷ USD và dòng tiền tự do âm 2,12 tỷ USD. Cùng kỳ, doanh thu đạt 64,60 tỷ USD, tăng 26%, theo CNBC. Doanh thu tăng nhanh vẫn có thể đi kèm dòng tiền tự do âm khi tiền đầu tư vượt phần tiền hoạt động tạo ra; điều đó chưa đủ để kết luận Meta cạn tiền.
Với người dùng Facebook, Instagram hay các công cụ AI tại Việt Nam, thay đổi cấu trúc cổ phiếu không trực tiếp mang lại tính năng mới. Điều đáng theo dõi là Meta dùng nguồn lực huy động được để làm gì và sản phẩm có tạo ra lợi ích tương xứng hay không. Có thêm cổ phiếu để trả cho hạ tầng hoặc nhân lực giúp công ty linh hoạt hơn, nhưng không tự chứng minh khoản đầu tư AI sẽ sinh lời.
Mốc tiếp theo là hoàn tất thay đổi điều lệ và công bố lịch chia cổ phiếu cụ thể. Chừng nào chưa có một giao dịch huy động vốn thực tế, Class C nên được hiểu là công cụ Meta chuẩn bị cho các khoản đầu tư tiếp theo, không phải số tiền đã nằm trong tài khoản công ty.
