Chrome 155 mở JPEG XL mặc định, web có thêm đường rời JPEG cũ

Hỗ trợ của Chrome quan trọng hơn một lựa chọn định dạng mới

JPEG XL có một lợi thế thực tế: trình duyệt có thể giải mã ảnh trực tiếp, thay vì buộc người dùng tải tệp về rồi tìm ứng dụng tương thích. Chrome 155 đưa khả năng đó vào Blink và nhận ảnh có MIME type image/jxl. Điều này tạo thêm lựa chọn cho website muốn phục vụ ảnh chất lượng cao hoặc ảnh động mà vẫn giữ trải nghiệm ngay trong trang.

Google mô tả JPEG XL là định dạng hiện đại theo tiêu chuẩn ISO/IEC 18181. Các khả năng được nêu gồm progressive decoding — ảnh hiện dần trong lúc tải — cùng HDR, wide color gamut và độ sâu màu cao. Đây là tập tính năng hữu ích cho ảnh chụp và nội dung cần giữ nhiều thông tin màu; nhưng chúng không tự động làm mọi trang tải nhanh hơn. Kết quả còn phụ thuộc vào cách website mã hóa, kích thước tệp, thiết bị và chất lượng kết nối.

Vì vậy, cột mốc ở Chrome 155 nên được hiểu là giảm một rào cản tương thích, không phải lời báo trước rằng JPEG sẽ biến mất. Website phải chủ động tạo và phân phối bản JXL, đồng thời tính đến trình duyệt chưa hỗ trợ. Trong giai đoạn chuyển tiếp, họ có thể cần duy trì nhiều định dạng thay vì đổi toàn bộ thư viện ảnh cùng lúc.

Bộ giải mã Rust đặt an toàn bộ nhớ vào đường đi của ảnh web

Điểm đáng chú ý trong triển khai không chỉ là định dạng mà còn là bộ giải mã. Chrome dùng jxl-rs, một thư viện thuần Rust mà Google mô tả là an toàn bộ nhớ. Trình duyệt xử lý tệp do website gửi tới, nên giảm nhóm lỗi liên quan đến quản lý bộ nhớ là một lựa chọn kiến trúc có ý nghĩa đối với bề mặt tấn công.

Điều đó không có nghĩa mọi rủi ro bảo mật biến mất. Bộ giải mã vẫn cần được duy trì, kiểm thử và cập nhật khi phát hiện lỗi; “memory-safe” cũng không phải cam kết rằng mã không thể có bất kỳ lỗ hổng nào. Giá trị ở đây là một lớp bảo vệ trong cách triển khai tính năng mới, thay vì chỉ mở rộng danh sách định dạng được chấp nhận.

Chrome từng rút JPEG XL, lần trở lại này vẫn cần thời gian

JPEG XL đã có một hành trình không liền mạch trong Chrome. Chrome từng thử nghiệm định dạng này rồi loại bỏ hỗ trợ; sau đó JPEG XL quay lại Chromium dưới dạng thử nghiệm. Việc bật giải mã trong Chrome 155 vì thế đánh dấu một thay đổi về quyết định triển khai, nhưng không chứng minh các hãng trình duyệt hay nền tảng web sẽ đồng loạt đi theo.

Khả năng tương thích rộng mới là điều quyết định một định dạng ảnh có được dùng thường xuyên hay không. Nhà xuất bản cần thấy lợi ích đủ lớn để thay đổi quy trình xử lý ảnh; nhà phát triển cần công cụ xuất tệp ổn định; còn trình duyệt khác phải hỗ trợ hoặc website phải có phương án dự phòng. Chrome chiếm vị trí quan trọng trong hệ sinh thái trình duyệt, nhưng một lần bật mặc định vẫn chỉ là một phần của quá trình đó.

Người dùng Việt Nam chưa cần đổi cách lưu ảnh

Chrome là phần mềm miễn phí và bản cập nhật có thể dùng tại Việt Nam như các thị trường khác. Khi trình duyệt lên phiên bản 155, người dùng có thể mở ảnh JPEG XL trên trang web hỗ trợ định dạng này mà không cần cài trình xem riêng. Tuy nhiên, việc ảnh cá nhân trên máy có mở được hay không còn tùy ứng dụng đang dùng; thay đổi trong Blink không tự bổ sung hỗ trợ JXL cho mọi phần mềm trên máy tính hoặc điện thoại.

Hiện tại, người dùng phổ thông chưa cần chuyển ảnh lưu trữ sang JXL chỉ vì Chrome đã hỗ trợ. Với website, đây là lúc có thể thử phân phối định dạng mới có kiểm soát và giữ phương án tương thích. Với người xem, lợi ích sẽ rõ dần khi nhiều trang thực sự cung cấp ảnh JXL — chứ không chỉ khi trình duyệt có khả năng đọc chúng.

Nguồn tham khảo: Chrome Platform Status: Chrome 155 Release Notes; GIGAZINE; FreeToolOnline