Apple và OpenAI tranh cãi chứng cứ: điều gì đe dọa kế hoạch phần cứng?

Vụ kiện bí mật thương mại đang đặt ra một câu hỏi có thể ảnh hưởng đến việc phát triển thiết bị AI: nhóm kỹ sư được tiếp tục sử dụng những tài liệu nào trong khi tranh chấp chưa ngã ngũ? Muốn trả lời, trước hết tòa phải xác định những chứng cứ nào được đưa vào xem xét. Đó là lý do cuộc tranh cãi về thủ tục có ý nghĩa thực tế, dù chưa chứng minh được hành vi chiếm dụng bí mật thương mại.

Theo 9to5Mac, trong văn bản nộp tòa ngày 5/10/2026, Apple phản đối cách các bị đơn trả lời phần chứng cứ bổ sung của mình. Phiên điều trần về yêu cầu lệnh cấm sơ bộ dự kiến diễn ra ngày 14/10. Điểm cần phân biệt là Apple đang đề nghị tòa hạn chế việc tiếp cận hoặc sử dụng thông tin mà hãng cho là bị lấy đi; một yêu cầu như vậy không đồng nghĩa lệnh cấm đã có hiệu lực.

Tranh chấp chứng cứ chưa phải kết luận về việc đánh cắp

Hai bên đang bất đồng về phạm vi tài liệu tòa nên xem, bên cạnh câu hỏi nội dung nào thực sự là bí mật thương mại bị chiếm dụng. Apple đã nộp bản phúc đáp kèm các tuyên bố chuyên gia. Phía bị đơn phản đối, cho rằng Apple bổ sung chứng cứ mới không đúng thủ tục và đề nghị tòa loại một phần tài liệu.

Apple đáp lại rằng chính hồ sơ phản đối của bị đơn cũng bổ sung lập luận về yêu cầu lệnh cấm. Trong đoạn văn bản được 9to5Mac trích dẫn, Apple viện dẫn Rule 7-3(d)(1): bên phản đối chứng cứ mới trong bản phúc đáp không được dùng văn bản đó để tiếp tục tranh luận về yêu cầu đang được xét.

Hãng đặc biệt phản đối lời khai bổ sung của Chang Liu về việc xóa dữ liệu trên iMac trước khi trả lại cho Apple. Theo lập luận của Apple được 9to5Mac dẫn lại, tuyên bố này có 8 đoạn lời khai mới; văn bản phản đối cùng tuyên bố dài 9 trang, vượt giới hạn 5 trang mà hãng viện dẫn. Đây là cáo buộc vi phạm thủ tục từ Apple, không phải nhận định đã được tòa chấp nhận.

Điều Apple muốn đạt được là tòa xem toàn bộ chứng cứ trong bản phúc đáp, thay vì loại phần bị đối phương phản đối. Nếu một tài liệu được giữ lại, nó vẫn phải được đánh giá về nội dung. Nếu bị loại ở giai đoạn này, điều đó cũng không tự chứng minh thông tin trong tài liệu là sai. Đọc tin về vụ kiện cần giữ hai câu hỏi ấy tách biệt, tránh biến một tranh chấp thủ tục thành tuyên bố bên nào đã thắng.

Ranh giới giữa kinh nghiệm kỹ sư và tài liệu của công ty cũ

Với nhóm phát triển phần cứng, câu hỏi quan trọng là nguồn gốc tài liệu được đưa vào công việc mới. Một kỹ sư chuyển nơi làm có kinh nghiệm tích lũy, nhưng việc sử dụng lại sơ đồ mạch thuộc công ty cũ là vấn đề khác. Vụ kiện này xoay quanh ranh giới đó, chứ không đơn thuần là chuyện một công ty tuyển người từng làm tại Apple.

Apple cáo buộc hai cựu nhân viên Chang Liu và Tang Yew Tan có liên quan đến việc lấy hoặc sử dụng thông tin mật; OpenAI và io Products cũng là bị đơn. Theo MacRumors về bộ chứng cứ bổ sung nộp cuối tháng 8, Apple cáo buộc rằng Liu tải một sơ đồ mạch sau khi nghỉ việc và dùng nó để chạy mô phỏng bằng LTspice trong công việc ở nơi làm mới. Apple còn viện dẫn trao đổi về việc hướng dẫn một AI agent chạy công cụ mô phỏng. Những nội dung này cần được đọc dưới tư cách cáo buộc của nguyên đơn.

Nếu một sơ đồ đang bị tranh chấp được dùng làm dữ liệu chạy mô phỏng, câu hỏi kỹ thuật sẽ không dừng ở việc ai đang giữ tệp. Kết quả mô phỏng đã tác động thế nào đến lựa chọn thiết kế cũng là điều cần làm rõ. Việc có AI agent tham gia không tự chứng minh bí mật thương mại đã bị đưa vào huấn luyện một mô hình AI; chạy phần mềm kỹ thuật và huấn luyện mô hình là hai hoạt động khác nhau.

Phía bị đơn phản đối cách Apple mô tả sự việc. Trong tuyên bố chính thức, công ty khẳng định không có và không muốn có bí mật thương mại của Apple. Công ty cũng công bố các trao đổi iMessage để hỗ trợ lập luận rằng những đồng nghiệp cũ ở Apple đã chủ động nhờ Liu tìm thông tin phục vụ công việc của họ. Công ty cho rằng quyền truy cập còn tồn tại sau khi nhân viên nghỉ việc là vấn đề quản lý tài khoản của Apple.

Các tin nhắn do một bên công bố giúp hiểu cách bên đó bảo vệ mình, nhưng không tự giải quyết toàn bộ tranh chấp. Được đồng nghiệp nhờ hỗ trợ, còn quyền truy cập hệ thống và được phép dùng tài liệu cho công ty mới là những vấn đề riêng. Với doanh nghiệp phát triển phần cứng, bài học quản trị nằm ở việc tách rõ quyền truy cập khỏi quyền sử dụng, đồng thời kiểm soát tài liệu mang vào dự án mới.

Bối cảnh quan hệ hai công ty cũng làm vụ này đáng chú ý. Năm 2024, Apple công bố tích hợp ChatGPT vào iPhone, iPad và Mac; đến khi Siri bản mới ra mắt hồi tháng 6, phần AI lại dựa trên Gemini của Google. Theo The Guardian, căng thẳng tăng thêm sau khi OpenAI chi 6,4 tỷ USD mua io Products, công ty phần cứng do Jony Ive sáng lập. Vì vậy, đây vừa là tranh chấp pháp lý, vừa là phép thử cho việc một công ty AI muốn làm phần cứng sẽ vấp phải điều gì từ chính đối tác cũ — bài học cho bất kỳ hãng nào đang xây sản phẩm trên nền AI của bên thứ ba.

Người dùng nên theo dõi phạm vi lệnh cấm, không suy ra ChatGPT bị ảnh hưởng

Rủi ro gần nhất đối với kế hoạch thiết bị của công ty AI nằm ở phạm vi yêu cầu lệnh cấm sơ bộ. Apple muốn ngăn thông tin mà hãng cho là bí mật thương mại tiếp tục được sử dụng trong quá trình phát triển phần cứng khi vụ kiện còn đang diễn ra. Nếu được chấp thuận, một giới hạn như vậy có thể buộc nhóm kỹ sư xem lại tài liệu hoặc công việc liên quan. Mức ảnh hưởng phụ thuộc vào nội dung quyết định của tòa.

Không nên từ đó kết luận toàn bộ kế hoạch phần cứng sẽ bị đình chỉ. Một lệnh hạn chế sử dụng thông tin cụ thể khác với lệnh dừng mọi dự án. Cũng chưa có cơ sở từ tranh chấp chứng cứ này để khẳng định thời điểm bán thiết bị sẽ thay đổi, hay sản phẩm tương lai chắc chắn dùng công nghệ lấy từ Apple.

Với người dùng tại Việt Nam, việc cân nhắc một thiết bị AI tương lai vẫn cần dựa vào sản phẩm được công bố, khả năng sử dụng và chính sách bán hàng thực tế. Vụ kiện là yếu tố cần theo dõi khi đánh giá tiến độ phát triển, không thay thế được những tiêu chí đó. Còn với người đang dùng ChatGPT, các cáo buộc liên quan đến tài liệu phần cứng không đủ để suy ra dịch vụ trò chuyện sẽ bị ngừng hoặc đổi điều kiện sử dụng.

Mốc đáng chờ là cách tòa xử lý yêu cầu lệnh cấm và xác định những hoạt động nào bị giới hạn, nếu có. Một quyết định cụ thể sẽ cho biết nhiều hơn về rủi ro phát triển thiết bị so với việc đếm số trang hai bên phản đối nhau.

Nguồn tham khảo: 9to5Mac, OpenAI, MacRumors, The Guardian, The Next Web