Apple Watch và AirPods ngày càng gắn với sức khỏe, nhưng pin vẫn khó thay

Đồng hồ thông minh thường được mua vì các tính năng theo dõi sức khỏe, nhưng giá trị đó chỉ tồn tại khi thiết bị còn hoạt động và người dùng có thể giữ nó qua nhiều năm. Kết quả mổ xẻ mới đặt câu hỏi thực tế hơn điểm số sửa chữa: khi pin chai, chủ máy có thể thay pin với chi phí và rủi ro hợp lý hay phải đổi cả thiết bị?

Series 12 cải thiện thao tác thay pin, nhưng màn hình vẫn là cửa ải

Series 12 có một thay đổi đáng ghi nhận: dải keo kéo giúp nhấc pin ra mà không phải nạy trực tiếp như ở thế hệ trước. iFixit cho biết pin bản 46 mm có dung lượng 1,461 Wh, tăng từ 1,403 Wh của Series 11. Điểm sửa chữa tăng lên 4/10, nhưng con số đó không đồng nghĩa việc tự sửa đã trở nên dễ dàng.

Để vào bên trong, người sửa vẫn phải mở màn hình trước. Mối keo chạy sát viền và cáp màn hình mỏng khiến thao tác có thể làm hỏng linh kiện đắt tiền nếu dụng cụ đi quá sâu. Dải kéo giải quyết được một phần công đoạn sau khi đã vào máy; nó không loại bỏ rủi ro lớn nhất ở bước mở vỏ.

Điểm này quan trọng hơn vài phần mười Wh dung lượng pin. Pin là linh kiện hao mòn, còn màn hình là bộ phận người dùng phải vượt qua để tiếp cận nó. Một thiết kế có thể thay pin nhưng yêu cầu phá keo quanh màn hình vẫn khiến chi phí thực tế phụ thuộc nhiều vào tay nghề và khả năng mua linh kiện.

Ultra 4 giữ nguyên điểm yếu ở công đoạn sửa chữa quan trọng nhất

Ultra 4 cũng được iFixit chấm 4/10, bằng ba thế hệ Ultra trước. Bốn ốc pentalobe ở mặt đáy chỉ mở được cụm cảm biến; muốn thay pin hoặc tiếp cận linh kiện bên trong vẫn phải đi từ màn hình. Tháo cụm ốc đáy còn ảnh hưởng đến khả năng chống nước, nên đây không phải lối vào thuận tiện để sửa pin.

Pin Ultra 4 có dung lượng 2,444 Wh, nhỉnh hơn mức 2,313 Wh của Ultra 3. Mức tăng dung lượng không thay đổi quy trình sửa chữa căn bản: phải làm nóng, cắt lớp keo và nâng màn hình ra trước. Với một chiếc đồng hồ giá cao, rủi ro làm hỏng màn hình trong lúc tiếp cận viên pin khiến việc sửa ngoài trung tâm chính hãng khó trở thành lựa chọn phổ thông.

iFixit nêu phí dịch vụ tại Mỹ là 99 USD cho thay pin và 599 USD cho dịch vụ khác trên Series 12 GPS + Cellular. Đây là mức của thị trường Mỹ, không thể quy đổi thành giá sửa tại Việt Nam. Tuy vậy, khoản 599 USD cao hơn giá khởi điểm 399 USD của Series 12 nhôm tại Mỹ, nên một hư hại ngoài pin có thể đẩy người dùng vào quyết định thay thiết bị thay vì sửa.

AirPods 5 tiến lên hai điểm, nhưng hộp sạc vẫn là phần khó cứu

AirPods 5 đạt 2/10 điểm sửa chữa, so với 0/10 của các thế hệ AirPods trước trong thang điểm iFixit. Pin trong mỗi bên tai nghe dùng chấu cắm thay cho dây hàn; pin tách ra sau khi gỡ các dải keo, nhưng vỏ nhỏ vẫn cần thao tác cẩn thận. Đây là cải thiện về khả năng tiếp cận pin, không phải lời hứa rằng người dùng có thể tự thay dễ dàng: thao tác vẫn cần gia nhiệt và mở lớp vỏ nhỏ, dễ hư hại.

Hai viên pin trái và phải cũng không thể hoán đổi cho nhau. Cực tính hai viên pin bị đảo giữa trái và phải, còn các chấu được đặt hơi lệch; vì vậy linh kiện thay thế phải đúng bên. Bên trong hộp sạc, nhựa hàn thay cho vít khiến việc tiếp cận pin phá hủy vỏ. Vì vậy, tuổi thọ của bộ tai nghe vẫn có thể bị quyết định bởi linh kiện nhỏ nhất mà người dùng không thể thay.

Tiến bộ của tai nghe và sự trì trệ của hộp sạc cho thấy điểm sửa chữa tổng thể không nên được hiểu như câu trả lời cho từng bộ phận. Người dùng có thể cứu được pin của một bên tai nghe qua kỹ thuật viên lành nghề, trong khi hộp sạc hỏng pin vẫn có thể biến cả bộ thành đồ khó sử dụng. Sửa được một linh kiện không đồng nghĩa sản phẩm có đường sửa trọn vẹn.

Pixel Watch cho thấy thiết kế dễ sửa không nhất thiết loại bỏ tính năng sức khỏe

Pixel Watch 5 đạt 9/10 trong cùng thang điểm sửa chữa, với hai vít Torx và gioăng tạo lối tiếp cận màn hình; pin được giữ bằng vít. Đây là so sánh trong cùng thang điểm sửa chữa, không phải phép thử độc lập về độ bền, chống nước hay chất lượng sử dụng lâu dài.

So sánh này không chứng minh mọi đồng hồ đều có thể dùng cùng cấu trúc: kích thước, bố trí cảm biến và mục tiêu chống nước khác nhau. Nhưng nó bác bỏ cách nhìn rằng thiết bị có tính năng sức khỏe mặc nhiên phải khó sửa. Apple có thể tiếp tục thiết kế mỏng và chống nước; câu hỏi là người mua có được tiếp cận linh kiện, dụng cụ và hướng dẫn để thay pin sau khi hết tuổi thọ hay không.

Apple Watch hiện chưa có kênh tự sửa qua chương trình Self Service Repair với linh kiện, công cụ chuyên dụng và tài liệu hướng dẫn tương ứng. Tại Mỹ, luật quyền sửa chữa khác nhau theo bang về phạm vi, ngoại lệ và thời điểm hiệu lực; vì vậy câu hỏi tuân thủ cần được đánh giá theo từng quy định cụ thể, không thể xem một nhận định đơn lẻ là phán quyết pháp lý.

Giá bán tại Việt Nam khiến chi phí sửa càng đáng tính trước

Apple Store Online Việt Nam đang niêm yết Apple Watch Series 12 từ 11.499.000 đồng, Ultra 4 từ 23.999.000 đồng và AirPods 5 từ 3.799.000 đồng; phiên bản hộp sạc không dây của AirPods 5 có giá 4.299.000 đồng. Đây là giá mua thiết bị mới, không phải giá thay pin hay sửa chữa tại Việt Nam. Mức dịch vụ trên áp dụng cho Series 12 GPS + Cellular tại Mỹ; chưa có căn cứ để chuyển mức phí đó sang thị trường trong nước.

Với người mua tại Việt Nam, điểm cần cân nhắc là thời gian sử dụng kỳ vọng và kênh sửa chữa sau bảo hành. Khi chọn đồng hồ để theo dõi sức khỏe mỗi ngày, pin có thể thay và linh kiện có sẵn là phần của giá trị sử dụng, không chỉ là chuyện tiết kiệm tiền. Còn nếu mua AirPods, cần tính cả hộp sạc: pin tai nghe có dấu hiệu dễ tiếp cận hơn nhưng điểm yếu lớn nhất của bộ sản phẩm vẫn nằm ở chiếc hộp.

Apple Watch Series 12 đã nhích được một bước, AirPods 5 cũng có thay đổi đáng hoan nghênh; Ultra 4 và hộp sạc AirPods vẫn cho thấy giới hạn của thiết kế ưu tiên kín khít. Người dùng nên xem khả năng sửa chữa và chi phí dịch vụ là một phần của tổng chi phí sở hữu, nhất là với thiết bị có pin nhỏ, khó thay và gắn với thói quen dùng hằng ngày.

Nguồn tham khảo: iFixit — Apple Watch Series 12 and Ultra 4 Teardown; iFixit — AirPods 5 Are the Least Unrepairable AirPods Yet; Apple Việt Nam — Apple Watch; Apple Việt Nam — AirPods 5.