Tóm tắt nhanh
- Google dự kiến phóng vệ tinh thử nghiệm MVP lên quỹ đạo vào ngày 1/10/2026 trên tên lửa SpaceX Falcon 9.
- Vệ tinh có kích thước tương đương chiếc tủ lạnh, mang theo 4 chip Google Trillium TPU và chạy bằng nguồn pin mặt trời công suất 1 kW (1.000W).
- Dự án Project Suncatcher hướng tới khai thác nguồn năng lượng mặt trời dồi dào trên quỹ đạo tầm thấp (LEO), vốn cao gấp 8 lần so với trên mặt đất.
- Hạn chế tản nhiệt trong môi trường chân không khiến mỗi phiên xử lý AI dự kiến chỉ kéo dài ngắt quãng khoảng 15 phút.
Cấu tạo vệ tinh MVP mang 4 chip Trillium TPU
Theo công bố từ Google Research, dự án Project Suncatcher sẽ bắt đầu sứ mệnh thử nghiệm thực tế đầu tiên vào ngày 1/10/2026. Vệ tinh mang tên mã MVP (khoảng kích thước một chiếc tủ lạnh gia đình) sẽ được phóng lên quỹ đạo thông qua chuyến bay chia sẻ tải trọng Transporter-18 của tên lửa SpaceX Falcon 9, xuất phát từ Căn cứ Lực lượng Không gian Vandenberg tại California.
Vệ tinh này được Google hợp tác phát triển cùng công ty hình ảnh vệ tinh Planet. Về phần cứng xử lý, MVP được trang bị 4 bộ vi xử lý chuyên dụng Trillium TPU thế hệ mới của Google. Khả năng tính toán của toàn bộ cụm vệ tinh này tương đương với một máy chủ đơn lẻ dưới mặt đất, hướng đến việc chạy thử các tác vụ xử lý mô hình AI nhẹ ngay ngoài không gian.
Trước khi đưa lên bệ phóng, Google đã đưa chip Trillium TPU vào thử nghiệm chiếu chùm proton tại Phòng thí nghiệm Hạt nhân Crocker thuộc Đại học California, Davis (UC Davis). Kết quả kiểm nghiệm cho thấy phần cứng có khả năng chịu được tổng liều bức xạ ion hóa vượt quá mức tích lũy trong một sứ mệnh không gian kéo dài 5 năm. Đồng thời, cấu trúc bo mạch cũng được gia cố để chịu được tải trọng gia tốc từ 10 g đến 100 g khi tên lửa cất cánh.
Lợi thế năng lượng mặt trời và bài toán tản nhiệt trong chân không
Động lực chính thúc đẩy Google đưa hạ tầng tính toán ra ngoài vũ trụ là nguồn năng lượng mặt trời dồi dào. Ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), các vệ tinh có thể tiếp cận ánh sáng mặt trời gần như liên tục và tạo ra lượng điện năng mặt trời cao gấp 8 lần so với cùng diện tích tấm pin đặt dưới mặt đất. Điều này mở ra tiềm năng giải tỏa gánh nặng khổng lồ về điện lưới và nguồn nước làm mát cho các trung tâm dữ liệu AI trên mặt đất.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của trung tâm dữ liệu ngoài không gian không phải là nguồn điện mà là giải nhiệt. Trong môi trường chân không, nhiệt lượng sinh ra từ chip chỉ có thể thoát đi qua cơ chế bức xạ nhiệt thông qua các ống dẫn nhiệt (heat pipes) và cánh tản nhiệt (radiators). Nguồn tin từ Tom’s Hardware cho biết với công suất cấp nguồn 1.000W cho cụm chip, vệ tinh có thể phải giới hạn các đợt xử lý tác vụ AI nặng trong khoảng thời gian ngắt quãng 15 phút để chờ nhiệt độ hạ xuống mức an toàn.
Vệ tinh MVP dự kiến sẽ hoạt động và thu thập dữ liệu đo đạc liên tục trong vòng một năm trên quỹ đạo. Nếu thử nghiệm đầu tiên thành công, Google đã lên kế hoạch cho cột mốc tiếp theo vào năm 2027: phóng thêm hai vệ tinh để thử nghiệm liên kết truyền dữ liệu băng thông cao bằng chùm tia laser trực tiếp giữa các nút điện toán trên không gian.
THEO DÕI CÁC KÊNH CỦA TEKCAFE
- Website: TekCafe.vn
- Fanpage Facebook: facebook.com/tekcafeteam
- YouTube: youtube.com/c/TekCafeTeam
BÀI VIẾT MỚI NHẤT
- Mã nguồn tvOS 27 hé lộ Apple sắp bổ sung âm thanh cho màn hình bảo vệ Apple TV 4K
- Google Messages gặp lỗi đèn flash khi chụp ảnh trong cuộc trò chuyện
- New Jersey phạt trung tâm dữ liệu AI liên quan Microsoft 1,07 triệu USD
- Bitdefender ra mắt VPN miễn phí cho AI Agent: Bảo vệ quyền riêng tư theo từng câu lệnh
- ASUS XG Core: dock eGPU nhỏ gọn dùng Radeon RX 9060 XT LP
