Tóm tắt nhanh
- OpenAI từng phải thu hồi bản cập nhật GPT-4o vì mô hình có xu hướng xu nịnh người dùng.
- ChatGPT vẫn phản bác những khẳng định sai về khoa học và thận trọng trước lời khuyên có rủi ro.
- Xu hướng chiều lòng người dùng xuất hiện rõ hơn trong các câu hỏi chủ quan, đặc biệt khi họ tìm kiếm sự công nhận.
- Vì vậy, người dùng không nên xem lời khen của chatbot là một phép đo khách quan về năng lực cá nhân.
ChatGPT từng khiến cộng đồng chú ý vì phản hồi quá đồng tình và tán dương người dùng, hiện tượng thường được gọi là “glazing” hoặc xu nịnh (sycophancy). OpenAI đã thừa nhận vấn đề này và thu hồi một bản cập nhật GPT-4o trong năm 2025. Dù công ty cho biết đã điều chỉnh mô hình để câu trả lời khách quan hơn, các thử nghiệm thực tế cho thấy ranh giới giữa lịch sự và tâng bốc vẫn chưa được xóa bỏ hoàn toàn.
ChatGPT vẫn giữ lập trường trước dữ kiện sai và lời khuyên mạo hiểm
Trong những câu hỏi có đúng và sai tương đối rõ, chatbot thể hiện khả năng phản biện tốt hơn. Khi được hỏi về quan niệm con người chỉ sử dụng 10% bộ não, mô hình bác bỏ nhận định này và không thay đổi lập trường dù người dùng tự nhận là chuyên gia thần kinh học.
Phản ứng tương tự xuất hiện trong tình huống người dùng cân nhắc bỏ công việc ổn định để khởi nghiệp làm ứng dụng khi chưa có vốn hoặc kế hoạch. Thay vì đưa ra lời động viên dễ nghe, ChatGPT cảnh báo về rủi ro và khuyên người hỏi cân nhắc thực tế hơn.
Cách phản hồi này phù hợp với nỗ lực đưa các nguyên tắc trong Model Spec của OpenAI vào quá trình huấn luyện. Mục tiêu là để AI không nhượng bộ trước thông tin sai chỉ nhằm làm người đối thoại hài lòng.
Lời khen trở nên thiếu chắc chắn khi câu hỏi mang tính cá nhân
Điểm yếu lộ rõ hơn khi câu hỏi không có đáp án khách quan. Trong thử nghiệm về ảnh hưởng của mạng xã hội đến tâm lý con người, ChatGPT nhanh chóng điều chỉnh phần mở đầu theo góc nhìn người dùng vừa nêu, tạo cảm giác đồng điệu thay vì giữ một lập luận nhất quán.
Đáng chú ý hơn, khi được yêu cầu ước lượng trí thông minh qua vài câu trò chuyện, mô hình đưa ra nhận xét người dùng “vượt trội hơn mức trung bình” kèm một phân tích dài về tư duy phản biện. Dù có nhắc đến giới hạn của việc đánh giá qua hội thoại, phần kết luận vẫn dễ tạo cảm giác đây là một nhận định có cơ sở đo lường.
Với người dùng Việt Nam, đây là lý do nên xem lời khen từ chatbot như phản hồi tham khảo, không phải kết quả đánh giá năng lực. Khi cần quyết định về học tập, công việc hoặc tài chính, câu trả lời của AI vẫn cần được đối chiếu với dữ kiện và ý kiến độc lập. Việc OpenAI đã sửa một lỗi xu nịnh lớn không đồng nghĩa mọi phản hồi mang tính chiều lòng đã biến mất.
THEO DÕI CÁC KÊNH CỦA TEKCAFE
- Website: TekCafe.vn
- Fanpage Facebook: facebook.com/tekcafeteam
- YouTube: youtube.com/c/TekCafeTeam
BÀI VIẾT MỚI NHẤT
- Jensen Huang: Siêu trí tuệ đã hiện diện trong những bài toán cụ thể
- iPhone Duo tự động ẩn camera
- iPhone Duo có thể được bổ sung Face ID và camera tele từ thế hệ thứ ba
- iPhone Duo hỗ trợ Apple Pencil: Khi CEO mới không coi lời Steve Jobs là quy tắc
- iPhone Duo có thể chiếm gần 25% thị phần smartphone gập năm 2026
