Block Blast bị cáo buộc biến quảng cáo thành cái bẫy khiến người chơi thua

Trong bản Android Block Blast 10.8.2 được đưa ra phân tích, phần lớn cấu hình trò chơi không nằm sẵn trong gói cài đặt. Máy chủ gửi cấu hình chọn các mô-đun, sau đó ứng dụng tải những mô-đun JavaScript được mã hóa. Bản cài thử nghiệm được gán 254 trong khoảng 700 mô-đun được nêu trong cấu hình, một số liên quan đến quảng cáo, lượt hồi sinh và cách chia khối.

Điểm đáng chú ý là thuật toán có tên ZHI_SI_TI, được ánh xạ tới thuật toán 24001 trong JavaScript và hàm native func_death_blcok trong thư viện C++. Nó tìm một bộ gồm ba khối: hai khối ban đầu có thể đặt, một khối không thể đặt; sau đó thử các thứ tự và vị trí, tính cả những hàng được xóa sau mỗi lần đặt. Chỉ khi không có cách nào đặt hết cả ba, bộ khối mới được chấp nhận.

Vì vậy, thế cờ trông vẫn có vẻ chơi được lúc đầu. Người chơi đặt được hai khối rồi mới phát hiện khối còn lại không thể vừa vào bàn. Đây không phải kết luận suy ra từ một chuỗi thua tình cờ: bộ sinh của trò chơi đã được chạy lại trên bàn thử nghiệm, rồi kiểm tra vét cạn 171 cách đặt, không tìm thấy nghiệm. Kết quả đó áp dụng cho bàn thử được mô tả, không tự nó chứng minh mọi ván thua của mọi người chơi đều bị sắp đặt.

Quy tắc RewardHighValueAdHarvestTrait là một trong những nơi có thể gọi thế cờ này. Theo mã đã phân tích, điều kiện gồm ba quảng cáo thưởng gần nhất được nhận thưởng, quảng cáo đang tải có eCPM ít nhất gấp 3,5 lần quảng cáo trước, và điểm hiện tại vượt kỷ lục cá nhân qua một ngưỡng. Cấu hình thử nghiệm dùng ngưỡng 1.000 điểm; các cấu hình khác được tìm thấy có mức 500 hoặc 750. Sau khi quy tắc kích hoạt, lượt chia khối kế tiếp có thể yêu cầu thuật toán tạo thế thua.

Ngưỡng này có thể tăng sau khi người chơi hồi sinh, nên quy tắc có khả năng được gọi thêm lần nữa trong cùng ván. Cách thiết kế nối ba thứ vốn tưởng tách biệt — lịch sử xem quảng cáo, giá quảng cáo và tiến độ — vào một quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp tục chơi.

Không nên hiểu phát hiện trên thành lời giải thích duy nhất cho mọi lần thua sát kỷ lục. Một quy tắc khác, PersonalMarginBreakTrait, được ghi nhận khi thử nghiệm trực tiếp trên iPhone: sau khi vượt kỷ lục 10%, mỗi lần chia khối có 20% khả năng yêu cầu cùng thuật toán thế thua. Cơ chế này không cần điều kiện quảng cáo giá cao.

Trong lần ghi nhận được mô tả, kỷ lục là 1.304 điểm, còn mốc kích hoạt là 1.434. Khi điểm lên 3.356, trò chơi chia một bộ khối mà bản ghi nội bộ xác định là thế thua. Ví dụ cho thấy hệ thống có thể có nhiều quy tắc cùng tác động đến độ khó; tắt quảng cáo không đồng nghĩa mọi quy tắc ấy biến mất.

Mã nguồn còn cho thấy một mô hình XGBoost gồm 500 cây được dùng để lựa chọn thời điểm tạo thế khó trong chế độ màn chơi. Mô hình dùng 52 đầu vào, phần lớn liên quan đến tiến độ và lịch sử chơi, rồi xếp hạng 12 phương án cài đặt. Một mô hình khác — XGBoost hồi quy gồm 59 cây, 27 biến — ước tính finalEcpm, tức giá trị quảng cáo dự kiến của người chơi. Các tín hiệu được nêu gồm giá quảng cáo gần đây, RAM, mẫu điện thoại, quốc gia và điểm lượt chơi đầu.

Các thông tin này mô tả cách phần mềm có thể phân loại và điều chỉnh trải nghiệm, chứ không đủ để kết luận nhà phát triển biết chính xác thu nhập của từng người. Cũng không thể từ một mô hình suy ra mọi người dùng máy đắt tiền hoặc ở quốc gia có giá quảng cáo cao chắc chắn bị làm khó nhiều hơn trong thực tế. Nhưng việc thiết bị và vị trí địa lý xuất hiện trong những biến đầu vào đặt ra câu hỏi hợp lý về mức độ cá nhân hóa mà người chơi khó nhìn thấy.

Sensor Tower ước tính Block Blast thu khoảng 127 triệu USD doanh thu quảng cáo trong năm tháng đầu năm 2026, cao hơn mức 81,1 triệu USD của Candy Crush Saga trong cùng giai đoạn. Đây là ước tính thị trường, không phải báo cáo doanh thu đã kiểm toán. Con số giúp giải thích vì sao mỗi lượt xem quảng cáo có thể trở thành tín hiệu quan trọng trong thiết kế game miễn phí.

Quảng cáo thưởng tự thân không phải vấn đề: người chơi có thể tự chọn xem video để nhận thêm lượt hoặc phần thưởng. Ranh giới bị xóa nhòa khi một hệ thống vừa tạo ra thất bại, vừa đưa quảng cáo như lối thoát. Khi đó, lựa chọn xem quảng cáo không còn diễn ra trên nền một ván chơi trung lập; trò chơi có thể đã thay đổi điều kiện khiến người chơi muốn chấp nhận đề nghị ấy.

Ở Việt Nam, Block Blast được phát hành miễn phí trên cửa hàng ứng dụng, nên thời gian xem quảng cáo là một phần của mô hình doanh thu. Người chơi khó nhận ra từ màn hình thông thường liệu một chuỗi khối khó là ngẫu nhiên, do điều chỉnh kỹ năng hay do quy tắc thương mại. Nếu không có thông tin rõ ràng trong game, việc giải thích sự khác nhau này gần như phụ thuộc vào phân tích phần mềm bên ngoài.

Điều đó không đồng nghĩa mọi game miễn phí đều dùng cách làm tương tự. Trường hợp Block Blast cho thấy người chơi nên nhìn quảng cáo thưởng như một giao dịch: đổi thời gian và dữ liệu tương tác lấy phần thưởng trong game. Nếu cảm giác thua bất thường lặp lại, người chơi có thể dừng ván thay vì mặc định cần xem quảng cáo để cứu lượt.

Quy tắc quảng cáo được lưu trên máy sau khi tải về, nhưng cần có quảng cáo thưởng đã tải sẵn để thỏa điều kiện eCPM. Chơi ngoại tuyến hoặc dùng giải pháp chặn quảng cáo toàn thiết bị có thể khiến quảng cáo thưởng không tải được, từ đó ngăn riêng quy tắc này kích hoạt trong tình huống cần quảng cáo đang chờ.

Tuy nhiên, các quy tắc khác có thể chạy mà không cần quảng cáo. Một số cơ chế điều chỉnh khối dựa trên tốc độ chơi hoặc điểm số hoạt động trên máy; quy tắc gọi máy chủ thì có thể không nhận được phản hồi khi ngoại tuyến. Trên iPhone, các phiên bản V2 được phát hiện còn có cấu hình có thể bỏ qua yêu cầu ba quảng cáo gần nhất, nên việc đóng sớm một quảng cáo cũng không phải cách bảo đảm vô hiệu hóa quy tắc.

Trình chặn quảng cáo chỉ hoạt động trong trình duyệt thường không tác động đến quảng cáo bên trong ứng dụng. DNS riêng hoặc VPN chặn quảng cáo ở cấp thiết bị có thể ảnh hưởng khả năng tải quảng cáo trong game, nhưng cũng có thể làm hỏng nội dung hoặc tính năng khác và không loại bỏ những cơ chế điều chỉnh không dựa vào quảng cáo. Đây là biện pháp giảm một đường kích hoạt, không phải đảm bảo game sẽ trở lại hoàn toàn ngẫu nhiên.

Người chơi có thể cân nhắc gỡ trò chơi nếu không thoải mái với cách cá nhân hóa được mô tả, hạn chế cấp quyền không cần thiết và xem lại chính sách quyền riêng tư trước khi tiếp tục. Với nhà phát triển, cách ít gây nghi ngờ hơn là nói rõ quảng cáo ảnh hưởng thế nào đến lượt chơi, đồng thời giữ lựa chọn quảng cáo thực sự tự nguyện thay vì gắn nó với một thế thua được tính toán.

Nguồn tham khảo: Ayo Omolewa – How Block Blast harvests its players for ad money; TechRadar Pro; Game World Observer.