Windows 11 thử nghiệm điều khiển điện thoại, tùy biến Start và quyền riêng tư ứng dụng

Hai bản thử nghiệm Windows 11 phát hành ngày 23/10 đưa điều khiển điện thoại và kiểm tra mạng vào Quick Settings, đồng thời cho phép tùy chỉnh Start menu và quản lý quyền riêng tư theo từng ứng dụng desktop.

Quick Settings gom thao tác điện thoại và kiểm tra mạng về một chỗ

Điểm đáng chú ý của Build 26340.9767 là Windows bắt đầu đưa mục Mobile devices vào Quick Settings. Khi kết nối điện thoại Android được hỗ trợ, người dùng có thể bật Không làm phiền, đổi chế độ chuông hoặc phát âm thanh để tìm máy mà không phải rời màn hình đang làm việc. Microsoft lưu ý khả năng cụ thể còn tùy điện thoại và cấu hình; trải nghiệm ban đầu đầy đủ nhất trên Android, còn iPhone giới hạn ở việc hiển thị trạng thái.

Đưa các thao tác nhanh này vào bảng cài đặt vốn đã mở từ thanh tác vụ giúp giảm bước chuyển giữa máy tính và điện thoại. Tuy vậy, đây chưa phải điều khiển toàn diện điện thoại: danh sách chức năng phụ thuộc nền tảng và thiết bị, nên người dùng iPhone không nên mặc định sẽ có các nút giống Android.

Cùng bản dựng, Windows thử Speed test ngay trong Quick Settings. Có thể bắt đầu phép đo từ mục Speed test, bảng Wi-Fi hoặc Cellular, hay nhấp phải biểu tượng mạng ở khay hệ thống. Kết quả hiển thị tốc độ tải xuống, tải lên và ping; người dùng không cần mở trình duyệt chỉ để kiểm tra nhanh kết nối hiện tại.

Microsoft không nêu dịch vụ đo hay máy chủ được dùng trong phần ghi chú phát hành, vì vậy kết quả nên được hiểu là phép đo nhanh trên kết nối đang hoạt động, không thay thế việc kiểm tra có kiểm soát khi cần chẩn đoán mạng. Tiện ích lớn nhất nằm ở chỗ xem được cả ba chỉ số ngay tại nơi bật Wi-Fi hoặc mạng di động.

Start menu có thêm cỡ hiển thị và quyền kiểm soát từng khu vực

Build 28120.3302 dành cho nhánh Experimental 26H1 đưa thêm lựa chọn kích thước Start menu: nhỏ, lớn hoặc tự động như mặc định hiện nay. Mục Recommended được đổi tên thành Recent, người dùng có thể ẩn tên và ảnh đại diện, đồng thời bật tắt riêng các khu vực Pinned, Recent và All trong phần cài đặt Start.

Những thay đổi này giải quyết các nhu cầu khác nhau mà không buộc người dùng phải bỏ hẳn các đề xuất hoặc ghim ứng dụng. Đổi Recommended thành Recent cũng mô tả rõ hơn nội dung đang hiển thị, trong khi tùy chọn ẩn danh tính giúp giao diện gọn hơn trên máy dùng chung hoặc khi trình chiếu.

Quyền camera, micro và vị trí được tách theo ứng dụng desktop

Thay đổi có ý nghĩa dài hạn hơn nằm trong mục Privacy & security. Windows Insider có thể xem và cho phép hoặc từ chối camera, micro, vị trí đối với từng ứng dụng desktop truyền thống, thay vì chỉ quản lý quyền ở cấp thiết bị như trước. Ứng dụng chưa từng truy cập một tài nguyên sẽ hỏi quyền khi lần đầu cần dùng.

Việc kiểm soát theo ứng dụng giúp người dùng nhận ra chương trình nào có quyền tiếp cận tài nguyên nhạy cảm và thu hồi quyền không cần thiết. Windows giữ nguyên các lựa chọn đã có, kể cả quyền đã cấp hoặc từ chối; chính sách doanh nghiệp hiện hữu cũng tiếp tục hoạt động. Microsoft cảnh báo một số ứng dụng dựa trên thành phần dùng chung hoặc trải nghiệm chạy trong trình duyệt có thể xuất hiện dưới tên khác, và ứng dụng không xác minh được nhà phát hành có thể được đánh dấu Unsigned. Chỉ cấp quyền cho ứng dụng mà người dùng nhận diện và tin cậy.

Đây là bước tiến cụ thể trong việc làm rõ quyền riêng tư của ứng dụng Win32, nhưng ghi chú phát hành chưa nói rõ mọi ứng dụng cũ sẽ được nhận diện chính xác đến đâu. Vì vậy, danh sách quyền mới hữu ích hơn khi người dùng kiểm tra tên ứng dụng và nhà phát hành thay vì chỉ bật tắt theo thói quen.

Các thay đổi vẫn thuộc bản thử nghiệm và có thể chưa xuất hiện ngay

Cả hai bản dựng đều phát hành qua kênh Experimental và tính năng được triển khai dần bằng Controlled Feature Rollout. Cài đúng build chưa chắc thấy ngay mọi mục mới; Microsoft có thể điều chỉnh, gỡ bỏ hoặc không đưa một tính năng thử nghiệm vào bản Windows phát hành rộng rãi.

Build 26340.9767 còn bổ sung tùy chọn bật hoặc tắt phím Windows + dấu cộng để mở Magnifier, cải thiện chỉ báo tải khi File Explorer chuyển tới vị trí chậm, thêm tiếng Việt vào các ngôn ngữ đọc công thức của Narrator và sửa lỗi explorer.exe không tải sau đăng nhập ở bản cập nhật trước. Build 28120.3302 cũng có các thay đổi cho Magnifier, File Explorer và lối vào Cloud Rebuild trong Settings > System > Recovery.

Microsoft ghi nhận Recall có thể bị thiếu hoặc không khởi chạy trên một số Copilot+ PC sau khi cài mới Build 28120.3302 và cho biết đang tìm cách khắc phục. Với người dùng máy chính, các tính năng Quick Settings, Start và quyền ứng dụng nên được xem là hướng thử nghiệm của Windows Insider, chưa phải lý do để kỳ vọng bản cập nhật ổn định đã có sẵn.

Nguồn tham khảo: Microsoft Learn: Build 26340.9767; Microsoft Learn: Build 28120.3302