Tóm tắt nhanh
- KWin đã được đánh giá đủ ổn định để bật mặc định hỗ trợ giao thức Picture-in-Picture trên Wayland trong Plasma 6.9.
- Cửa sổ đang mở sẽ được nhớ vị trí và kích thước theo từng cấu hình màn hình, chưa áp dụng khi đóng rồi mở lại.
- Plasma bổ sung quản lý ứng dụng XWayland bị từ chối quyền điều khiển chuột, bàn phím; Plasma Browser Integration thêm hỗ trợ Brave.
- Đây là các thay đổi đang phát triển, không phải thông báo Plasma 6.9 đã phát hành.
KDE đang chuẩn bị cho Plasma 6.9 hai thay đổi sát với cách dùng desktop hằng ngày: bật mặc định hỗ trợ Picture-in-Picture (PiP) trên Wayland và khôi phục bố cục cửa sổ khi cấu hình màn hình thay đổi. Với người dùng laptop thường xuyên cắm màn hình ngoài, thay đổi thứ hai có thể hữu ích hơn cả cửa sổ video nổi.
Nhớ bố cục theo màn hình giúp giảm việc sắp xếp lại cửa sổ
Điểm đáng giá của tính năng mới là desktop nhớ riêng cách bố trí cho từng cấu hình màn hình, thay vì coi mọi lần cắm hoặc rút màn hình như cùng một không gian làm việc.
Trong ví dụ KDE công bố, người dùng sắp cửa sổ trên hai màn hình rồi tháo một màn hình ra, sau đó chỉnh lại cửa sổ cho màn hình còn lại. Khi cắm lại màn hình thứ hai, các cửa sổ đang mở sẽ trở về vị trí và kích thước của bố cục hai màn hình; khi tháo ra lần nữa, bố cục một màn hình được khôi phục.
Với laptop mang đi làm rồi mang về nhà, lợi ích nằm ở việc giảm thao tác kéo và đổi kích thước cửa sổ mỗi lần chuyển chỗ. Đây cũng là lý do việc nhớ theo cấu hình màn hình có ý nghĩa hơn việc chỉ lưu một vị trí cố định: bố cục phù hợp khi có màn hình ngoài chưa chắc dùng được trên màn hình laptop.
Giới hạn cần nhớ là tính năng chỉ hoạt động với cửa sổ đang mở trong phiên làm việc hiện tại. Đóng ứng dụng rồi mở lại chưa được hưởng cơ chế khôi phục này, nên không thể xem đây là khả năng lưu và phục hồi toàn bộ bàn làm việc qua mọi lần sử dụng.
PiP bật mặc định là thay đổi ở KWin, không phải lời hứa cho mọi ứng dụng
PiP được đưa vào cấu hình mặc định giúp giảm một khâu thiết lập ở phía desktop, nhưng không đồng nghĩa mọi ứng dụng đều lập tức có cùng cách xử lý video nổi.
KDE cho biết sau thời gian thử nghiệm kéo dài, hỗ trợ giao thức PiP trên Wayland của KWin đã đủ ổn định để bật mặc định cho Plasma 6.9. Trọng tâm của thông báo là khả năng hỗ trợ giao thức ở trình quản lý cửa sổ, không phải một tính năng xem video hoàn toàn mới xuất hiện lần đầu trên Linux.
Điểm có ích với người dùng là một chức năng phục vụ việc vừa xem vừa làm việc được đưa vào thiết lập mặc định, thay vì tiếp tục nằm ở trạng thái phải chủ động bật phía KWin. Dù vậy, khi cân nhắc nâng cấp vì PiP, vẫn cần phân biệt phần hỗ trợ của desktop với phần triển khai trong ứng dụng; thông báo này chưa đủ để bảo đảm mọi trình duyệt và mọi trình phát đều hoạt động giống nhau.
Quyền XWayland và tích hợp trình duyệt cũng được bổ sung
Khả năng xem lại các ứng dụng đã bị chặn giúp quyết định về quyền điều khiển chuột và bàn phím dễ sửa hơn, thay vì buộc người dùng nhớ mình từng từ chối ứng dụng nào.
Plasma 6.9 cho phép từ chối lâu dài yêu cầu điều khiển con trỏ và bàn phím từ ứng dụng chạy qua XWayland, đồng thời xem danh sách bị từ chối và gỡ quyết định đó. Điểm cần phân biệt ở đây là gỡ lệnh từ chối để có thể xét lại yêu cầu, không phải tự động cấp quyền cho ứng dụng.
Ở phía trình duyệt, Plasma Browser Integration bổ sung hỗ trợ Brave. Các lượt tải trong Firefox vốn hiển thị thông báo gốc của Plasma thông qua tiện ích này còn có thể được tạm dừng hoặc tiếp tục ngay từ thông báo, giảm nhu cầu quay lại cửa sổ trình duyệt chỉ để quản lý tải xuống.
Người đang dùng Plasma 6.8 vẫn cần chú ý các bản sửa lỗi
Các tính năng mới không thay thế việc sửa những lỗi ảnh hưởng trực tiếp đến desktop đang dùng. KDE đồng thời liệt kê nhiều bản sửa cho nhánh Plasma 6.8, trong khi PiP mặc định và ghi nhớ bố cục nằm ở nhánh phát triển 6.9.
Nhóm sửa lỗi cho Plasma 6.8.2 gồm hiện tượng tệp và thư mục trên desktop đôi lúc biến mất ở màn hình chính, hình nền bị đặt lại trên một số màn hình và widget đổi kích thước khi đăng nhập với nhiều màn hình. Một chỉnh sửa giao diện khác làm màu nhấn lấy đúng màu nền đơn sắc đã chọn, thay vì tạo ra một sắc độ khác.
Vì vậy, người dùng màn hình ngoài nên tách hai nhu cầu: cập nhật bản sửa lỗi cho hệ thống hiện tại và chờ tính năng ghi nhớ bố cục ở bản tiếp theo. Plasma 6.9 đáng theo dõi ở khả năng giữ nhịp làm việc khi đổi cấu hình màn hình, nhưng phần khôi phục cửa sổ sau khi đóng rồi mở lại vẫn đang được phát triển.
Nguồn tham khảo: KDE Blogs; Phoronix; XDA Developers
