Tóm tắt nhanh
- MacBook Pro PROLED XDR là máy Mac đầu tiên có màn hình cảm ứng; bàn phím và trackpad vẫn là cách nhập liệu song song.
- macOS 27 giữ giao diện quen thuộc, nhưng phóng lớn một số nút và mục menu khi người dùng chạm vào.
- Người phát triển ứng dụng iPhone có thể điều hướng iOS Simulator trực tiếp bằng cảm ứng.
- Apple Store Việt Nam đang để trạng thái theo dõi hàng về; CellphoneS niêm yết bản 14 inch M5 Pro ở mức dự kiến 79,99 triệu đồng và ghi sắp về hàng.
MacBook Pro mới đưa màn hình cảm ứng lên máy Mac, nhưng Apple không thay giao diện máy tính bằng một lớp nút lớn kiểu iPad. macOS 27 vẫn giữ bố cục dành cho chuột và trackpad, rồi tăng kích thước một số vùng bấm khi ngón tay tương tác. Đây là cách dung hòa hai kiểu điều khiển trên cùng màn hình, thay vì buộc người dùng chọn cảm ứng hay con trỏ.
Sự thay đổi còn chạm đến công việc phát triển ứng dụng: iOS Simulator có thể được điều khiển bằng ngón tay trên màn hình MacBook, gần với cách người dùng thật thao tác trên iPhone hơn việc mô phỏng cử chỉ bằng trackpad.
Giao diện Mac chỉ nới rộng nơi cần chạm
Thanh menu và các nút điều khiển cửa sổ vốn được thiết kế cho con trỏ nhỏ, nên chạm trực tiếp dễ hụt. Trên MacBook Pro PROLED XDR, macOS 27 phóng lớn các nút đèn tín hiệu ở góc cửa sổ và các mục trong menu khi ngón tay tương tác; phần còn lại của giao diện không bị phóng to thường trực. Một số ứng dụng tương thích cũng có vùng chạm rộng hơn dù nút không nhất thiết đổi kích thước rõ rệt.
Giải pháp này khác với việc chuyển toàn bộ giao diện sang chế độ cảm ứng. Người dùng có thể tiếp tục làm việc bằng chuột, trackpad và phím tắt như trên Mac hiện nay, rồi chạm vào màn hình khi thao tác cuộn trang, phóng to ảnh, kéo thả nội dung hoặc sắp xếp cửa sổ thuận tiện hơn. Với một ứng dụng đang mở, cách điều chỉnh theo ngón tay có thể giúp tránh việc bố trí hai bộ giao diện riêng cho chuột và cảm ứng.
Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách Apple đổi quan điểm qua thời gian. Năm 2016, Phil Schiller từng lập luận rằng đưa cảm ứng lên màn hình Mac sẽ buộc hãng thiết kế lại thanh menu cho ngón tay, điều ông cho là xung đột với cách dùng con trỏ. macOS 27 giải bài toán theo hướng ít cực đoan hơn: giữ thanh menu quen thuộc, chỉ mở rộng mục được chạm. Apple chưa xóa bỏ khác biệt giữa Mac và iPad; hãng đang để phần mềm thích ứng theo phương thức nhập liệu.
iOS Simulator là ứng dụng có lợi rõ nhất từ thao tác chạm
Với lập trình viên iOS, cảm ứng trên MacBook có một ứng dụng thực tế cụ thể: điều hướng iOS Simulator bằng chính ngón tay. Thay vì dùng trackpad để tái tạo thao tác vuốt hay chạm, người phát triển có thể tương tác trực tiếp với ứng dụng đang chạy trong môi trường mô phỏng. Điều đó giúp kiểm tra luồng thao tác gần với cách người dùng cầm iPhone hơn, dù bản thân trình mô phỏng vẫn không thay thế việc thử trên thiết bị thật.
Apple cũng cho biết cảm ứng có thể dùng để thử ứng dụng iOS và iPadOS trực tiếp trên màn hình MacBook. Các nhà phát triển có thể xây dựng trải nghiệm cảm ứng riêng qua API cử chỉ hệ thống mới; trong khi đó, nhiều ứng dụng hiện có vẫn nhận thao tác cơ bản vì macOS chuyển cú chạm thành cú nhấp chuột. Hai hướng này quan trọng: tương thích tự động giúp giảm rào cản ban đầu, còn API riêng mới cho phép phần mềm tận dụng cảm ứng sâu hơn thay vì chỉ coi ngón tay như con trỏ.
Với người dùng phổ thông, tác dụng dễ hình dung hơn nằm ở thao tác kéo thả, cuộn trang hay phóng to nội dung. Tuy vậy, màn hình cảm ứng không tự làm mọi quy trình nhanh hơn. Khi cần chọn chính xác một điểm nhỏ, gõ văn bản dài hoặc làm việc liên tục nhiều giờ, bàn phím và trackpad vẫn có lợi thế; giá trị của cảm ứng phụ thuộc vào ứng dụng và thói quen, chứ không chỉ vào việc máy có thể chạm.
Màn hình mới giải quyết bài toán hiển thị, chưa chứng minh được hiệu quả cảm ứng
MacBook Pro dùng màn hình tandem OLED mang tên PROLED XDR. Apple công bố độ sáng đỉnh HDR và SDR lên tới 2.000 nit, tỷ lệ tương phản 10.000.000:1 và tần số quét biến thiên tối đa 120 Hz. Những con số này mô tả khả năng hiển thị; chúng không cho biết độ chính xác khi vẽ, mức mỏi tay hay hiệu quả làm việc bằng cảm ứng trong thời gian dài.
Điểm cần theo dõi là liệu việc tích hợp cảm biến trực tiếp vào tấm nền có tạo khác biệt đủ lớn trong các công việc sáng tạo hay không. Apple nói thiết kế này giảm độ trễ, còn cách bố trí bản lề mới tăng độ ổn định khi chạm. Đó là các tuyên bố về thiết kế của hãng; trải nghiệm thực tế vẫn cần được đánh giá qua ứng dụng, tư thế sử dụng và thời lượng làm việc cụ thể. Tấm nền sáng và tương phản cao có thể hữu ích cho nội dung hình ảnh, nhưng không tự trả lời được câu hỏi cảm ứng có đáng để đổi máy hay không.
Giá dự kiến ở Việt Nam khiến đây chưa phải nâng cấp để thử cho biết
Apple Store Việt Nam hiện hiển thị lựa chọn theo dõi khi có hàng. CellphoneS ghi bản MacBook Pro PROLED XDR 14 inch, M5 Pro, RAM 24 GB và SSD 1 TB ở mức dự kiến 79.990.000 đồng, đồng thời đánh dấu sắp về hàng. Vì máy chưa mở bán chính thức tại Việt Nam, đây là giá niêm yết dự kiến của nhà bán lẻ, không phải giá bán đã xác nhận rộng rãi.
Mức giá này đặt cảm ứng vào nhóm nâng cấp cao cấp, nên người đang dùng MacBook Pro không nên xem đây là lý do duy nhất để đổi máy. Người làm ứng dụng iPhone, vẽ trực tiếp trên màn hình hoặc thường xuyên thao tác với nội dung trực quan có lý do rõ hơn để quan tâm; còn nếu công việc chủ yếu là gõ, dựng mã và điều khiển bằng trackpad, lợi ích cần được cân với chi phí và thói quen hiện tại. MacBook Pro cảm ứng chỉ thật sự thuyết phục khi phần mềm tận dụng được nó, chứ không phải chỉ vì màn hình nhận được ngón tay.
Nguồn tham khảo: Apple Newsroom; 9to5Mac; MacRumors; CellphoneS.
