Tóm tắt nhanh
- Một số phép đo độc lập ghi nhận mức RAM sử dụng sau khởi động giảm khoảng 1,8–2GB trên các laptop 16GB đến 32GB.
- Ở thử nghiệm trên Lenovo Legion 5 Pro 32GB, lượng RAM đang dùng giảm từ 8,5GB xuống 6,7GB; bộ nhớ đệm standby cũng giảm đúng 1,8GB.
- Chưa có bằng chứng cho thấy đây là tính năng giảm RAM được Microsoft công bố riêng trong ghi chú phát hành 26H2.
- Các báo cáo về máy 8GB chưa cho thấy thay đổi rõ; vì vậy không nên xem dung lượng RAM thấp hơn trên một số máy là lời giải cho laptop thiếu bộ nhớ.
Windows 11 26H2 đang được chú ý vì Task Manager trên một số máy hiển thị ít RAM đang dùng hơn sau cập nhật. Điểm cần nhìn kỹ không phải chỉ là con số giảm bao nhiêu, mà là phần bộ nhớ nào đã giảm và kết quả đó có lặp lại trên cấu hình yếu hơn hay không.
Con số giảm 1,8GB đi cùng mức giảm tương đương ở bộ nhớ đệm
Trong phép đo của XDA-Developers trên Lenovo Legion 5 Pro có 31,9GB RAM khả dụng, mức sử dụng khi nhàn rỗi giảm từ 8,5GB trên Windows 11 25H2 xuống 6,7GB sau khi cài 26H2. Thử nghiệm lấy mốc sau khi khởi động sạch và chờ năm phút; ứng dụng khởi động thường ngày vẫn được tải.
Cùng phép đo đó, bộ nhớ khả dụng tăng từ 23,3GB lên 25,1GB, còn cache standby giảm từ 13,5GB xuống 11,7GB. Hai mức thay đổi trùng nhau. Điều này gợi ý Windows giữ ít dữ liệu ở trạng thái chờ hơn, chứ chưa chứng minh hệ thống đã cắt giảm tương ứng lượng bộ nhớ mà các tiến trình thực sự cần.
Khác biệt này quan trọng vì RAM trống và RAM được dùng làm cache không phải hai trạng thái tốt-xấu đơn giản. Windows tận dụng bộ nhớ chưa cần ngay để giữ dữ liệu có thể truy cập nhanh, rồi giải phóng khi ứng dụng khác cần. Bởi vậy, số “In use” thấp hơn là một dấu hiệu đáng theo dõi, nhưng riêng nó chưa đủ để kết luận máy chạy nhanh hơn hoặc đa nhiệm tốt hơn.
Kết quả trên laptop 16GB củng cố xu hướng, chưa xác nhận lợi ích đồng đều
Windows Latest ghi nhận một laptop 16GB hiển thị 7GB RAM đang dùng trên tổng 15,7GB ngay sau khởi động, trong khi trước đó máy thường vượt 10GB ở trạng thái tương tự. Đây là một thiết bị và một quy trình đo riêng; không thể cộng gộp trực tiếp với phép thử Lenovo 32GB để coi mức tiết kiệm 1–2GB là kết quả cố định cho mọi máy.
Startup app, trình duyệt, phiên bản ứng dụng, cache và thời điểm chụp ảnh đều có thể làm số đo thay đổi. Đặc biệt, tài liệu Microsoft Learn mô tả 26H2 là gói kích hoạt trên nền dịch vụ chung với 24H2 và 25H2; nhiều cải tiến đã được chuyển qua các bản cập nhật định kỳ. Trang này không liệt kê một tính năng “giảm RAM gần 2GB”. Vì thế, thời điểm người dùng thấy con số giảm không tự động chứng minh chính gói 26H2 gây ra toàn bộ khác biệt.
Góc cần giữ lại là cách đánh giá cập nhật: hãy so sánh cùng máy, cùng ứng dụng khởi động và cùng trạng thái tải; nhìn cả bộ nhớ khả dụng, cache lẫn độ phản hồi khi mở ứng dụng. Một ảnh Task Manager tại một thời điểm không thay thế được phép đo lặp lại hay benchmark hiệu năng.
Máy 8GB cần được ưu tiên, nhưng hiện chưa thấy mức giảm tương tự
Các ghi nhận thực tế từ người dùng cho thấy mức giảm rõ hơn trên hệ thống từ 16GB trở lên, trong khi chủ máy 8GB ít ghi nhận thay đổi. Điều này tạo ra khoảng cách giữa nơi mức giảm dễ nhìn thấy và nơi mỗi gigabyte có thể tạo khác biệt lớn nhất cho khả năng đa nhiệm.
Không nên diễn giải điều đó thành kết luận rằng mọi máy 8GB đều không được cải thiện: số lượng thiết bị và điều kiện so sánh hiện có không đủ để khái quát toàn bộ hệ thống. Nhưng cũng chưa có cơ sở để khuyên người dùng mua hoặc giữ một laptop 8GB chỉ vì kỳ vọng bản 26H2 sẽ giải phóng thêm RAM. Với cấu hình này, tác vụ đang mở, trình duyệt nhiều tab và ứng dụng nền vẫn có thể nhanh chóng làm bộ nhớ trở thành giới hạn.
Đối với người dùng tại Việt Nam, 26H2 là bản cập nhật Windows chứ không phải một sản phẩm phần cứng bán lẻ riêng. Nếu máy tương thích, nên cập nhật theo thông báo Windows Update và theo dõi trạng thái ổn định của máy; không nên lấy con số RAM sau khởi động làm lý do duy nhất để trì hoãn nâng cấp RAM hoặc đổi laptop khi nhu cầu công việc đã vượt cấu hình hiện tại.
26H2 là dấu hiệu tích cực, chưa phải bằng chứng Windows đã nhẹ hơn trên mọi cấu hình
Mức giảm 1,8GB trên một máy 32GB và kết quả 7GB sau khởi động trên một máy 16GB đáng để tiếp tục kiểm chứng. Phần bộ nhớ cache giảm song song cho thấy cách Windows phân bổ bộ nhớ có thể đã thay đổi, nhưng chưa chứng minh dung lượng RAM vật lý ít hơn sẽ hết gây nghẽn trong công việc hằng ngày.
Với máy 16GB trở lên, người dùng có thể kiểm tra trước-sau trong cùng điều kiện rồi đánh giá thêm độ phản hồi khi mở ứng dụng. Với máy 8GB, nên chờ thêm phép đo lặp lại đúng cấu hình đó; hiện chưa có căn cứ để hứa rằng bản cập nhật sẽ mang lại gần 2GB RAM khả dụng hơn.
Nguồn tham khảo: XDA-Developers, Windows Latest, Microsoft Learn.
