Kia thử nghiệm giao xe chia sẻ từ xa: bài toán nằm ở khâu điều xe

Kia đã bắt đầu thử nghiệm dịch vụ chia sẻ xe dùng người điều khiển từ xa tại Second Pangyo Techno Valley, Hàn Quốc. Thay vì để khách đến bãi lấy xe rồi tự tìm chỗ trả, một điều khiển viên đưa chiếc PV5 không người ngồi bên trong đến điểm hẹn và lái xe về bãi sau khi khách kết thúc chuyến đi. Khách vẫn tự cầm lái trong suốt hành trình của mình.

Điểm đáng chú ý không phải xe tự hành thay tài xế, mà là cách dịch vụ xử lý khâu điều phối đội xe. Nếu một chiếc xe có thể được giao và thu hồi mà không cần nhân viên lái xe chạy theo, đơn vị vận hành có thể giảm một phần công việc hậu cần vốn đi kèm mô hình chia sẻ xe.

Điều khiển từ xa xử lý đoạn đường giữa hai chuyến thuê

Thử nghiệm khởi động ngày 15/10/2026 và dự kiến chạy đến hết năm, phục vụ nhân viên các doanh nghiệp tại Second Pangyo Techno Valley. Người dùng đặt xe qua ứng dụng; điều khiển viên ở trung tâm từ xa lái chiếc xe trống tới địa điểm được yêu cầu. Sau chuyến đi, khách đỗ xe tại nơi phù hợp rồi bàn giao quyền điều khiển để nhân viên đưa xe về điểm tập kết.

Cách tổ chức này tách hai việc thường bị gộp làm một: khách lái xe trên đường, còn nhân viên dịch vụ chịu trách nhiệm đưa xe đến đúng nơi trước và sau lượt thuê. Với nhà khai thác đội xe, thời gian xe nằm rải rác ở các điểm trả có thể làm giảm khả năng phục vụ lượt tiếp theo; điều khiển từ xa nhắm vào chính khoảng trống vận hành đó.

Đây vẫn là một dịch vụ có giới hạn địa lý và nhóm người dùng, không phải hình thức thuê xe mở cho toàn bộ người dân Hàn Quốc. Hơn nữa, quy trình chỉ cho thấy người vận hành điều khiển xe khi xe không có khách; nó không chứng minh xe có thể tự xử lý hành trình phức tạp hoặc thay người lái trong chuyến đi.

Mạng dự phòng là điều kiện để đưa xe trống ra đường

Xe được điều khiển qua mạng không dây nên mất kết nối hoặc suy giảm chất lượng tín hiệu là rủi ro vận hành trực tiếp, không đơn thuần là lỗi ứng dụng. Liên minh triển khai mạng viễn thông dự phòng ba lớp, đồng thời tổ chức đào tạo điều khiển viên và xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp. Những biện pháp này cho thấy dịch vụ cần một lớp vận hành an toàn riêng bên cạnh khả năng điều khiển phương tiện.

Kia cung cấp xe PV5 và quản lý dự án; SUM phát triển giải pháp điều khiển từ xa; MobiOps vận hành dịch vụ, còn Cơ quan Giao thông Đường bộ Hàn Quốc tham gia rà soát quy định. Phân vai này phản ánh bản chất liên ngành của mô hình: xe phù hợp là chưa đủ, nhà khai thác còn cần kết nối ổn định, nhân sự có đào tạo và cách xử lý khi tình huống bất thường xảy ra.

Điều khiển từ xa cũng không đồng nghĩa với tự hành cấp độ cao. Trong thử nghiệm, con người vẫn điều khiển chiếc xe từ một địa điểm khác khi phương tiện không có người bên trong; khách hàng tự lái sau khi nhận xe. Vì vậy, dữ liệu thử nghiệm có thể hữu ích cho việc hoàn thiện dịch vụ và quy trình điều phối, nhưng chưa thể dùng để kết luận xe đã tự lái an toàn trong đô thị.

PV5 phù hợp với thử nghiệm dịch vụ, chưa nói lên khả năng tự hành

Kia sử dụng phiên bản chở khách của PV5, mẫu xe điện PBV cỡ trung được phát triển cho các nhu cầu sử dụng chuyên biệt. Dạng xe này cho phép hãng thử nghiệm một dịch vụ gắn với đội xe thay vì chỉ trình diễn công nghệ trên một chiếc xe cá nhân. Tuy vậy, việc chọn PV5 không tự nó chứng minh mẫu xe có phần cứng tự hành hoàn chỉnh; phần điều khiển trong chương trình vẫn do con người đảm nhiệm từ xa.

Kia cho biết sẽ dùng dữ liệu thu được để hoàn thiện công nghệ và mở rộng chương trình vào năm 2027. Mốc này là kế hoạch tiếp theo, chưa phải xác nhận về thời điểm dịch vụ thương mại đại trà. Với người dùng Việt Nam, thử nghiệm hiện diễn ra tại Hàn Quốc; Kia PV5 chưa được THACO Kia phân phối chính thức trong nước, nên chưa có cơ sở để xem dịch vụ này sắp triển khai tại Việt Nam.

Giá trị của thử nghiệm sẽ nằm ở việc mô hình có giảm được công sức điều phối xe mà vẫn duy trì kết nối và xử lý sự cố đáng tin cậy hay không. Nếu các điều kiện đó được chứng minh trong vận hành thực tế, điều khiển từ xa có thể là bước trung gian hữu ích cho đội xe chia sẻ; còn việc tiến tới xe tự hành là câu chuyện khác, cần bằng chứng và lộ trình riêng.

Nguồn tham khảo: Hyundai Motor Group (Kia Newsroom); The Korea Herald; Seoul Economic Daily