Tóm tắt nhanh
- Cựu kỹ sư Microsoft Dave Plummer tiết lộ nguồn gốc của khóa Windows XP FCKGW từng xuất hiện trên vô số đĩa cài lậu.
- Khóa này thuộc nhóm Volume License Key, vốn được thiết kế cho doanh nghiệp triển khai Windows trên nhiều máy tính mà không cần kích hoạt từng máy.
- Cơ chế xác thực dựa trên một khối dữ liệu mã hóa 10 MB lấy từ Microsoft Bob, thay vì ràng buộc với phần cứng và kích hoạt trực tuyến.
- Một bản ISO Windows XP Professional Corporate bị phát tán khoảng năm tuần trước ngày phát hành đã khiến khóa nhanh chóng lan rộng.
Dãy ký tự FCKGW-RHQQ2-YXRKT-8TG6W-2B7Q8 từng quen thuộc với người dùng máy tính đầu những năm 2000. Khóa này xuất hiện trên nhiều đĩa CD sao chép, tệp ghi chú cài đặt và bản sao Windows XP truyền tay. Cựu kỹ sư Microsoft Dave Plummer mới đây đã kể lại vì sao một khóa dành cho khách hàng doanh nghiệp lại trở thành biểu tượng của thời kỳ phần mềm bị sao chép tràn lan.
Windows XP phải có một cơ chế cài đặt riêng cho doanh nghiệp
Windows XP, phát hành năm 2001, là phiên bản đầu tiên của Microsoft áp dụng Windows Product Activation (WPA) ở quy mô lớn. Với bản bán lẻ, người dùng phải kích hoạt qua Internet hoặc điện thoại; hệ thống đồng thời gắn giấy phép với phần cứng máy tính.
Cách làm này không phù hợp với doanh nghiệp có hàng nghìn máy. Vì vậy, Microsoft cung cấp Volume Media và Volume License Key (VLK), cho phép triển khai Windows trên nhiều thiết bị mà không phải kích hoạt từng máy một.
Khối dữ liệu 10 MB lấy từ Microsoft Bob đã xác thực đĩa Volume Media
Theo Dave Plummer, hệ thống còn kiểm tra một khối dữ liệu nhị phân bí mật, dung lượng khoảng 10 MB, chỉ có trên đĩa Volume Media. Khối dữ liệu này được nén và mã hóa nhiều lần. Điều đáng chú ý là nguồn ban đầu của nó lại là dữ liệu từ đĩa cài Microsoft Bob, phần mềm giao diện ra mắt năm 1995 nhưng không thành công của Microsoft.
Plummer cho biết khi còn là kỹ sư trẻ, ông chưa hoàn toàn tin vào tính ngẫu nhiên của bộ tạo số ngẫu nhiên mật mã lúc đó. Ông dùng dữ liệu Microsoft Bob làm nguồn tạo dữ liệu ngẫu nhiên cho cơ chế này. Khi nhập một VLK hợp lệ, Windows kiểm tra thuật toán của khóa và sự hiện diện của khối dữ liệu nói trên, rồi bỏ qua bước kích hoạt ràng buộc phần cứng.
Bản ISO bị lộ trước ngày phát hành khiến FCKGW lan khắp nơi
Lỗ hổng thực tế không nằm ở việc khóa được tính toán ra sao, mà ở cách bộ cài bị phát tán. Khoảng năm tuần trước khi Windows XP chính thức bán ra, nhóm Devils0wn đưa lên mạng một tệp ảnh ISO hoàn chỉnh của Windows XP Professional Corporate kèm khóa FCKGW hợp lệ.
Dave Plummer cho rằng nguồn rò rỉ nhiều khả năng là một đối tác sản xuất phần cứng đã nhận trước bộ cài để chuẩn bị máy tính cho ngày mở bán. Khi cả bản sao Volume Media lẫn VLK cùng lọt ra ngoài, cơ chế bảo vệ phần cứng của WPA không còn ngăn được việc sao chép.
Giới sao chép phần mềm bắt đầu nhúng khóa trực tiếp vào tệp cài đặt, hoặc viết nó lên mặt đĩa CD bằng bút lông. Microsoft sau đó đưa các mã định danh liên quan vào danh sách đen trong Service Pack 1 và siết cơ chế kiểm tra ở Service Pack 2, nhằm hạn chế cập nhật trên những máy dùng khóa đã bị lộ.
Câu chuyện FCKGW cho thấy một hệ thống cấp phép có thể được thiết kế để phục vụ nhu cầu triển khai hợp pháp, nhưng vẫn sụp đổ khi bản cài đặt đáng lẽ phải được bảo vệ bị phát tán quá sớm. Với người dùng Việt Nam từng cài Windows XP từ những chiếc CD chép tay, dãy ký tự này vì thế không chỉ là một product key, mà còn là dấu vết dễ nhận thấy của cách phần mềm được phân phối trước thời kỳ bản quyền số trở nên phổ biến.
THEO DÕI CÁC KÊNH CỦA TEKCAFE
- Website: TekCafe.vn
- Fanpage Facebook: facebook.com/tekcafeteam
- YouTube: youtube.com/c/TekCafeTeam
BÀI VIẾT MỚI NHẤT
- Mở hộp trên tay POCO F9 Ultra: Màu Đỏ Cherry rất sang, loa Bose, màn 6.9 inch 185 Hz, pin 8,050 mAh
- Vì sao chuột gaming 8.000Hz có thể khiến game giật lag?
- Galaxy Watch 8 giảm còn 259,99 USD, người dùng Việt Nam chưa biết khi nào có giá tốt
- Cựu kỹ sư Microsoft kể lại nguồn gốc key Windows XP FCKGW
- ESP32 và BME280: Dự án cảm biến nhỏ giải quyết bài toán thực tế trong nhà
