Instagram mở rộng AI đoán tuổi ra toàn cầu: tài khoản khai sinh nhật người lớn cũng có thể bị chuyển sang Teen Account

Meta cho biết công nghệ AI tìm những tài khoản nghi là của thanh thiếu niên, kể cả khi chủ tài khoản dùng ngày sinh người lớn, nay được áp dụng trên Instagram ở mọi quốc gia thay vì chỉ một số thị trường như trước. Trước đó hệ thống chạy ở Mỹ, Liên minh châu Âu và Brazil. Người bị xác định trong độ tuổi 13-17 sẽ được chuyển sang Teen Account: chỉ nhận tin nhắn từ người họ theo dõi hoặc đã kết nối, hồ sơ và bài đăng riêng tư theo mặc định, có giới hạn thời gian dùng mỗi ngày và công cụ giám sát dành cho phụ huynh.

AI đoán tuổi từ cả nội dung lẫn hình ảnh, và đó là chỗ dễ gây tranh cãi

Phần đáng bàn nhất không nằm ở việc có thêm bao nhiêu người bị chuyển diện, mà ở chỗ Meta lấy gì để đoán. Hệ thống quét toàn bộ hồ sơ để tìm manh mối ngữ cảnh như lời chúc mừng sinh nhật hay chuyện điểm số, lớp học, ở nhiều dạng nội dung từ bài đăng, bình luận, tiểu sử đến chú thích ảnh. Song song, nó nhìn tín hiệu thị giác trong ảnh và video, gồm chiều cao và cấu trúc xương của người xuất hiện.

Thông báo của hãng không nói người dùng phải quét mặt hay nộp giấy tờ để được phân loại. Nhưng với người dùng Instagram, hệ quả thực tế vẫn là một mô hình đọc mọi thứ họ đăng để suy ra tuổi, rồi tự quyết định tài khoản nên được đối xử thế nào. Đây là kiểu xử lý dữ liệu mà nhiều người sẽ thấy xâm phạm hơn hẳn một ô nhập ngày sinh, dù mục đích là bảo vệ trẻ em. Meta chưa công bố tỷ lệ sai của hệ thống, nên chưa thể nói người lớn bị xếp nhầm vào Teen Account hay thiếu niên lọt lưới nhiều đến đâu.

Tài khoản bị chuyển diện nhận thông báo ngay trên bảng tin chứ không đổi cài đặt trong im lặng

Theo giao diện Meta công bố, người dùng nhận thông báo “We’ve updated your safety settings” ngay trên bảng tin, kèm nút xem lại, rồi được dẫn qua ba nhóm: ai có thể tương tác với bạn, nội dung bạn nhìn thấy và quản lý thời gian dùng. Meta nói thêm rằng thiếu niên có thể xem lại các thiết lập này bất cứ lúc nào.

Điểm này quan trọng với những ai khai ngày sinh người lớn từ đầu. Nếu AI cho rằng một tài khoản thuộc nhóm 13-17, chủ tài khoản sẽ thấy tin nhắn từ người lạ bị chặn và giới hạn thời gian xuất hiện mà không cần tự bật gì.

Meta thử tín hiệu tuổi của Apple ở Australia để đẩy trách nhiệm xác thực về cửa hàng ứng dụng

Ở Australia, Meta bắt đầu dùng tín hiệu dải tuổi của Apple như một cách bổ sung. Khi phụ huynh thiết lập điện thoại cho con, họ có thể chọn để cửa hàng ứng dụng xác nhận tuổi người dùng thiết bị và gán một dải tuổi; mỗi lần cài ứng dụng, Apple chuyển dải tuổi đó cho nhà phát triển, ở đây là Meta, để xác nhận người dùng có đủ tuổi hay không.

Meta nói rõ lý do muốn đi hướng này: chừng nào việc thu thập và chia sẻ tín hiệu còn tuỳ chọn với cửa hàng ứng dụng, và việc dùng nó còn tuỳ chọn với nhà phát triển, thiếu niên sẽ được bảo vệ không đồng đều giữa các ứng dụng. Hãng đã nhiều năm ủng hộ luật buộc xác minh tuổi và xin phụ huynh đồng ý ngay ở cửa hàng ứng dụng, với lập luận một tín hiệu đã xác minh từ thiết bị, chia sẻ nhất quán cho mọi ứng dụng, hiệu quả và bảo vệ riêng tư hơn việc từng nền tảng tự xác minh. Phần AI đoán tuổi của Meta khi đó đóng vai trò lưới đỡ, sửa sai và phản hồi ngược lại cho cửa hàng ứng dụng.

Cũng nên nhìn thẳng một điều: đây là lập trường có lợi cho chính Meta. Nếu Apple và Google gánh khâu xác thực tuổi, Meta bớt được gánh nặng pháp lý và bớt phải xử lý dữ liệu nhạy cảm của từng người dùng. Meta còn kêu gọi TikTok và YouTube áp dụng cách làm tương tự, cho thấy hãng muốn biến việc này thành chuẩn chung của ngành thay vì một gánh nặng riêng.

Áp lực pháp lý là động lực lớn đằng sau đợt mở rộng

Meta liên hệ trực tiếp đợt mở rộng này với thoả thuận của hãng với 52 tổng chưởng lý lưỡng đảng ở các bang, vùng lãnh thổ của Mỹ và Washington D.C. Thoả thuận này đạt hồi tháng 8 để giải quyết các vụ kiện cáo buộc nền tảng của Meta gây hại cho người dùng trẻ, giá trị có thể lên tới 18 tỷ USD. Theo Meta, hãng đang đầu tư vào công nghệ mạnh hơn để chủ động bắt các tài khoản có thể thuộc trẻ dưới 13 tuổi, đồng thời siết lại công nghệ nhận diện nhóm 13-17 tuổi.

Trong tháng này, phụ huynh ở Mỹ sẽ bắt đầu gặp trên bảng tin Instagram một đoạn video về cách Meta xếp thiếu niên vào các mức bảo vệ phù hợp độ tuổi, kèm đường dẫn tới bài viết của Larry Magid, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành ConnectSafely, mô tả cách tiếp cận nhiều lớp của Meta. Bài này dành cho phụ huynh mọi nơi đọc. Nói cách khác, Meta vừa mở rộng công nghệ vừa chuẩn bị sẵn lời giải thích cho phụ huynh, điều dễ hiểu khi hãng đang chịu giám sát chặt về chuyện này.

Với người dùng trẻ ở Việt Nam, câu hỏi thực tế là ngày sinh khai trên Instagram còn giữ được tác dụng không

Meta dùng chữ “toàn cầu” nhưng không nêu danh sách quốc gia hay lộ trình theo từng thị trường, nên chưa có mốc cụ thể cho Việt Nam. Nếu công nghệ chạy đúng như công bố, một học sinh Việt Nam khai sinh năm cũ để vào Instagram không còn chắc được xếp là người lớn. Tài khoản bị nghi là của người 13-17 tuổi sẽ chuyển sang chế độ riêng tư, hạn chế tin nhắn từ người lạ và có giới hạn thời gian dùng.

Với phụ huynh, thông tin hữu ích nhất là tín hiệu tuổi từ cửa hàng ứng dụng mới chỉ được Meta dùng ở Australia, chưa phải ở Việt Nam. Ở đây, cách đáng tin cậy hơn vẫn là cùng con kiểm tra lại ngày sinh và cài đặt riêng tư trong Instagram, thay vì trông chờ AI tự xếp đúng. Còn với người lớn, câu hỏi cần theo dõi là tỷ lệ xếp nhầm: thông báo của Meta không mô tả cách một người lớn bị xếp nhầm vào Teen Account có thể đính chính, hay quy trình đó nhanh hay chậm. Mốc đáng chờ tiếp theo là Threads, nơi Meta dự kiến ra mắt công nghệ tương tự vào cuối năm nay.

Nguồn tham khảo: Meta Newsroom, Engadget, TechCrunch