Driver Radeon bị báo ghi đĩa liên tục, AMD cho biết sẽ sửa trong Adrenalin 26.11.1

Tiện ích nền của driver Radeon bị tố ghi đĩa không ngừng

Ngày 8/11, người dùng Reddit có nickname darklinkpower đăng cảnh báo trên r/pcmasterrace rằng bản cập nhật Adrenalin gần đây có thể khiến một tiến trình nền ghi dữ liệu liên tục xuống SSD. Chính người này viết rằng driver “ăn” 1% sức khỏe SSD mỗi tháng trong 16 tháng, còn một người dùng khác báo cáo mức ghi duy trì khoảng 5 MB/s khi máy ở trạng thái nghỉ. Thủ phạm bị chỉ đích danh là External Events Utility, cài kèm driver Radeon, với tiến trình atieclxx.exe.

Trên X, Tomasz Gawroński còn đo được atieclxx.exe thực hiện 19,5 GB thao tác ghi chỉ trong 12 giờ trên máy của anh. Các báo cáo đến từ nhiều nơi, gồm cả subreddit Radeon, nên khó coi đây là chuyện một cấu hình hiếm gặp. Tuy vậy một biên tập viên phần cứng dùng card AMD đã thử và không tái hiện được lỗi, nên đây vẫn là sự cố chỉ xuất hiện trên một phần số máy.

EEU cũng không phải lần đầu bị réo tên. Tháng 11 năm ngoái, một người dùng Reddit phát hiện driver chipset của AMD liên tục cập nhật một tệp log mỗi khi các thành phần trên màn hình bị di chuyển hoặc đổi kích thước. Lần này khác ở chỗ lượng ghi gần như không giảm kể cả lúc máy chỉ nằm chờ.

5 MB/s nghe nhỏ nhưng cộng lại thành hàng chục terabyte

Con số 5 MB/s dễ bị bỏ qua nếu nhìn riêng lẻ. Tom’s Hardware tính rằng với tốc độ đó SSD nhận khoảng 18 GB dữ liệu ghi mỗi giờ, 432 GB mỗi ngày, và một tháng bật máy liên tục có thể lên gần 13 TB. Cần hiểu đúng đây là lượng ghi mà hệ điều hành gửi xuống ổ, tức host writes, chưa phải lượng thực sự đi vào chip NAND.

Bộ điều khiển SSD dùng bộ nhớ đệm và cơ chế cân bằng mài mòn để gom, sắp xếp lại các lệnh ghi, nên không ai biết chính xác bao nhiêu phần trăm trong 13 TB đó biến thành hao mòn flash. Mức giảm 1% sức khỏe mỗi tháng cũng chỉ là chỉ số do công cụ đọc SMART của người dùng báo, chưa có phòng thử nghiệm nào xác nhận. Nói cách khác, bằng chứng hiện nay đủ để nghi ngờ có lỗi vòng lặp ghi đĩa, nhưng chưa đủ để kết luận mỗi chiếc SSD đang chết dần với tốc độ ấy.

Phạm vi ảnh hưởng cũng chưa rõ. Tom’s Hardware ghi nhận các báo cáo đến từ cả Adrenalin 26.19.2 lẫn những bản cũ hơn, và ghi chú phát hành Adrenalin 26.20.2 ngày 30/10 không nhắc đến lỗi này. Vì vậy chưa thể nói bản driver hay cấu hình phần cứng nào là nguyên nhân, và việc cập nhật lên bản mới nhất chưa chắc giải quyết được gì.

AMD xác nhận đang sửa nhưng chưa chốt ngày phát hành

Phản hồi chính thức của AMD đến từ nhân viên trên các kênh cộng đồng chứ chưa phải thông cáo riêng. Ngày 21/10, đại diện AMD_Matt trên diễn đàn AMD Community trả lời một người dùng: “We’re looking into it with the aim to resolve it in a future driver release.” Sau đó AMD_Vik trên Reddit xin lỗi và xác nhận lỗi ghi đĩa “should be fixed” trong Adrenalin 26.11.1, dự kiến ra mắt cuối tháng 11 mà chưa có ngày cụ thể.

Cách nói “hopefully fixed” và “should be fixed” cho thấy AMD đã xác định được nguyên nhân nhưng chưa dám cam kết tuyệt đối. Người dùng nên coi bản 26.11.1 là mốc để kiểm tra lại, không phải lời bảo đảm. Sau khi cập nhật, ai từng thấy ghi đĩa bất thường nên mở lại Resource Monitor để xác nhận lượng ghi đã về mức bình thường.

Kiểm tra máy trước khi tắt dịch vụ hay Resizable BAR

Có hai cách xử lý tạm thời đang được người dùng truyền tay nhau, và cả hai đều có cái giá. Cách thứ nhất là nhấn Win + R, gõ services.msc, tìm AMD EEU rồi dừng dịch vụ hoặc chuyển kiểu khởi động sang Disabled; cách này có vẻ chặn được lượng ghi quá mức nhưng không phải giải pháp sạch. Cách thứ hai là tắt Resizable BAR, một người dùng cho biết hoạt động đĩa dừng mà không cần tắt EEU, nhưng đổi lại mất đi tính năng giúp CPU truy cập bộ nhớ card đồ họa hiệu quả hơn và có thể kéo hiệu năng game xuống.

Thứ tự hợp lý là kiểm tra trước. Nhấn Win + R, gõ resmon, mở thẻ Disk, sắp xếp theo cột ghi (Write) rồi xem atieclxx.exe hoặc atiesrxx.exe có ghi liên tục không. Nếu không thấy, máy của bạn nhiều khả năng không dính lỗi và không có lý do gì để đụng đến BIOS hay dịch vụ driver. Nếu có, tạm dừng AMD EEU trong Services là bước ít tốn kém hơn so với mất Resizable BAR, đến khi 26.11.1 ra mắt.

Rủi ro thực tế cũng phụ thuộc vào ổ đang dùng. Giá SSD đang ở mức cao, nên những ai chạy ổ dung lượng nhỏ, bật máy 24/7 hoặc dùng ổ đã gần hết tuổi thọ là nhóm nên kiểm tra sớm nhất. Máy chỉ bật vài giờ mỗi ngày sẽ chịu lượng ghi thấp hơn nhiều so với con số 13 TB mỗi tháng nói trên, vốn tính cho trường hợp ghi liên tục không nghỉ.

Nguồn tham khảo: PC Gamer, Tom’s Hardware, eTeknix