Tóm tắt nhanh
- Podqi kiểm tra 6.795 câu trả lời từ ChatGPT, Gemini và Perplexity về 151 thương hiệu; 9% câu trả lời đưa ra một website rủi ro.
- Perplexity hiển thị website rủi ro trong 15% câu trả lời, ChatGPT là 8% và Gemini là 4%.
- Trong những câu trả lời có website rủi ro, chatbot khuyên người dùng mua tại đó thường xuyên gấp 6,3 lần so với cảnh báo.
- Khi tìm cửa hàng theo khu vực hoặc mua hàng xuyên biên giới, hãy kiểm tra địa chỉ bằng cách tự mở website chính thức của thương hiệu.
Một câu hỏi tưởng đơn giản như “mua sản phẩm này ở đâu?” có thể khiến chatbot đưa ra địa chỉ của cửa hàng giả. Thử nghiệm của công ty bảo vệ sở hữu trí tuệ Podqi trên 6.795 câu trả lời cho 151 thương hiệu cho thấy 9% câu trả lời nhắc tới một website bị xếp vào nhóm rủi ro.
Chatbot thường giới thiệu website rủi ro thay vì cảnh báo
Podqi hỏi ChatGPT, Gemini và Perplexity cùng năm dạng câu hỏi mua sắm về các thương hiệu, sau đó rà soát những tên miền xuất hiện trong câu trả lời. Nhóm rủi ro gồm website giả danh cửa hàng thật, trang bán hàng nhái và tên miền cũ đã hết hạn hoặc không còn hoạt động. Nghiên cứu không cho thấy chatbot tự tạo ra các trang này; vấn đề nằm ở việc chúng trích dẫn hoặc giới thiệu nhầm địa chỉ có sẵn trên web.
Tỷ lệ có website rủi ro khác nhau đáng kể giữa ba dịch vụ: Perplexity đạt 15%, ChatGPT 8% và Gemini 4%. Đây là tỷ lệ riêng của từng công cụ, không phải mức chung cho toàn bộ AI. Tính trên toàn bộ mẫu, cứ 100 câu trả lời thì khoảng 9 câu đưa ra website rủi ro; trong số các câu đó, 57% giới thiệu trang như nơi có thể mua hàng, 34% nhắc đến mà không cảnh báo và 9% khuyên người dùng tránh xa.
Podqi ghi nhận các chatbot giới thiệu website rủi ro thường xuyên gấp 6,3 lần so với cảnh báo về chúng. ChatGPT có cảnh báo trong 24% những câu trả lời rủi ro mà nó đưa ra, cao nhất trong ba chatbot được so sánh, nhưng con số này vẫn có nghĩa phần lớn trường hợp còn lại không kèm cảnh báo cụ thể.
Địa chỉ cửa hàng theo khu vực là điểm dễ mắc bẫy
Câu hỏi về website khu vực — chẳng hạn thương hiệu có giao hàng quốc tế hay có cửa hàng chính thức tại một quốc gia hay không — là dạng rủi ro nhất trong thử nghiệm: 16% câu trả lời có website bị xếp loại rủi ro. Đây cũng là kiểu câu hỏi người mua ở Việt Nam có thể đặt khi tìm hàng xách tay hoặc muốn biết một thương hiệu có cửa hàng tại thị trường khác.
Lý do nằm ở chỗ một tên miền trông hợp lý chưa đủ chứng minh nó thuộc về thương hiệu. Trang giả có thể bắt chước tên gọi, còn tên miền cũ sau khi hết hạn có thể được đăng ký lại và dùng cho mục đích khác. Khi chatbot đưa ra một đường dẫn mang tên “official” hoặc gắn với một quốc gia, câu trả lời tự tin không thay thế được việc xác minh quyền sở hữu tên miền.
Theo kết quả Podqi, những thương hiệu nhỏ gặp website rủi ro trong câu trả lời thường xuyên hơn khoảng hai lần so với các thương hiệu lớn. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện 718 tên miền rủi ro; 351 tên miền bị xác định là giả và 367 tên miền đã chết. Một tên miền đang không hoạt động vẫn có thể được người khác đăng ký lại, nên danh sách địa chỉ cũ trên web không phải lúc nào cũng an toàn theo thời gian.
Hãy tự đi từ trang chủ thương hiệu tới cửa hàng
Với người mua, cách giảm rủi ro thực tế nhất là không dùng đường dẫn mua hàng do chatbot đưa ra như điểm đến cuối cùng. Hãy tự gõ địa chỉ trang chủ đã biết hoặc tìm trang chính thức của thương hiệu, rồi đi tới mục cửa hàng và chọn đúng khu vực. Nếu không tìm thấy cửa hàng địa phương, đừng suy ra rằng một tên miền do AI gợi ý là đại diện chính thức.
Trước khi nhập mật khẩu, thông tin cá nhân hoặc số thẻ, cần nhìn kỹ tên miền và kiểm tra xem đường dẫn đó có được liên kết từ kênh chính thức của thương hiệu hay không. Đặc biệt thận trọng với các trang tự nhận là cửa hàng theo quốc gia, tên miền có thêm từ như “shop” hoặc yêu cầu thanh toán gấp để giữ ưu đãi. Những dấu hiệu này không tự chứng minh một trang là giả, nhưng là lý do để dừng lại và xác minh qua một kênh độc lập.
Thử nghiệm có giới hạn: Podqi dùng các câu hỏi do họ soạn sẵn trong hai đợt khảo sát tháng 9/2026, thay vì hội thoại mua sắm thực tế của người dùng. Kết quả cho thấy rủi ro tồn tại trong các câu trả lời được kiểm tra, nhưng không thể dùng để khẳng định xác suất chính xác cho mọi truy vấn hoặc mọi thương hiệu. Dù vậy, khi một đường dẫn liên quan đến tiền và dữ liệu cá nhân, thêm một bước kiểm tra từ website chính thức vẫn là lựa chọn hợp lý.
Nguồn tham khảo: Podqi; The Verge; AI Governance
