Tóm tắt nhanh
- Bản Registry Editor giao diện WinUI 3 mới xuất hiện là sample app nằm trong kho mã nguồn mở Microsoft.UI.Reactor, không phải sản phẩm của nhóm Windows.
- Phó chủ tịch Scott Hanselman và CVP Marcus Ash của Microsoft đều xác nhận trên X rằng đây chỉ là bản mẫu, không phải bản xem trước của regedit mới.
- Ứng dụng chạy được trên Registry thật nhưng còn nhiều chức năng bỏ trống, từ Permissions đến nhập/xuất file .reg.
- Việc hiện đại hóa Registry Editor vẫn nằm trong danh sách dài hạn của Windows, nhưng chưa có lịch cụ thể.
Microsoft đã bác bỏ cách hiểu cho rằng hãng đang làm lại Registry Editor cho Windows 11: ứng dụng giao diện WinUI 3 được đăng tải gần đây chỉ là một sample app trong dự án mã nguồn mở Microsoft.UI.Reactor, dùng để minh họa cách viết ứng dụng WinUI bằng C# theo mô hình MVU. Scott Hanselman, phó chủ tịch Microsoft, trả lời trên X rằng “It’s a sample” (đây là một bản mẫu), còn Marcus Ash, CVP phụ trách Windows Insider, viết thêm: “Right. A sample. Not a developer preview of a new regedit.”
Bản WinUI 3 là sản phẩm phụ của một framework thử nghiệm
Gốc rễ của ồn ào nằm ở Microsoft.UI.Reactor, một framework C# thử nghiệm mà Microsoft giới thiệu hồi tháng 10 trên blog dành cho nhà phát triển. Framework này đưa mô hình Model-View-Update vào ứng dụng WinUI desktop, không dùng file XAML, code-behind hay ViewModel. Chính Microsoft nhấn mạnh Reactor chưa có chính sách hỗ trợ hay cam kết về API, và không phải nền tảng giao diện mới: nó vẫn dựng bằng các control WinUI thật, dùng chung bố cục và tài nguyên giao diện, nên XAML không bị thay thế.
Trong bài giới thiệu, nhóm phát triển cho biết kho mã nguồn (giấy phép MIT) chứa khoảng hai mươi ứng dụng mẫu, trong đó có một trình soạn thảo registry, một ứng dụng chat và một IDE có thể tách bảng. Registry Editor chỉ là một trong những ví dụ để kiểm chứng framework chịu tải được đến đâu, và đó là lý do Microsoft không coi nó là sản phẩm của Windows.
Ứng dụng chạy thật trên Registry, nhưng còn rất nhiều chỗ bỏ trống
Phần khiến nhiều người nhầm là vì bản mẫu này không phải ảnh dựng. Khi biên dịch mã nguồn và chạy trên một máy Windows 11 (Build 26340.9882), ứng dụng mở nhanh gần như regedit, đọc đúng dữ liệu trong HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE và hộp thoại About ghi “Registry Editor Reactor WinUI 3 Edition”. Bên trong, lớp RegistryService đọc và ghi Registry qua API Microsoft.Win32 của .NET, có bắt lỗi quyền truy cập để một khóa được bảo vệ không làm sập ứng dụng. Giao diện vẫn giữ bố cục hai ngăn quen thuộc, cây khóa bên trái, giá trị bên phải, nhưng bỏ biểu tượng thư mục vàng, giãn menu rộng hơn và dùng nền Mica của Windows 11.
Tuy vậy, so với regedit.exe, bản mẫu còn thiếu rõ rệt ở những thao tác mà người dùng nâng cao dựa vào hằng ngày:
| Chức năng | Tình trạng trong mã nguồn mẫu |
|---|---|
| Favorites | Không được lưu sau khi đóng ứng dụng |
| Import / Export | Chỉ qua clipboard, không có hộp chọn file .reg |
| Export All | Chỉ xuất HKEY_LOCAL_MACHINE |
| Permissions | Mục menu không làm gì |
| Load Hive / Unload Hive | Mới là mục giữ chỗ, chưa có chức năng |
| Network Registry, Print | Trống |
Số liệu: Windows Latest, đọc từ mã nguồn sample trên Build 26340.9882.
Một dòng chú thích trong mã nguồn ghi Permissions là “out of scope for initial implementation”, tức là nằm ngoài phạm vi của bản triển khai đầu tiên. Đó là cách viết của một sản phẩm thử nghiệm, không phải của một công cụ sắp thay thế regedit.
Phản ứng gay gắt đến từ việc tiêu đề bài báo không nói rõ đây là sample
Registry Editor giữ bố cục hai ngăn từ thời Windows 95, và đến giờ giao diện chỉ thêm thanh địa chỉ từ Windows 10 Creators Update. Một công cụ như vậy lại là thứ mà người dùng nâng cao, quản trị viên và cả người sửa lỗi hệ thống đều đụng đến, nên bất kỳ thay đổi nào cũng bị soi kỹ. Khi bài viết đầu tiên về bản mẫu nhấn mạnh việc nó “không phải mock-up” mà không đặt chữ “sample” lên tiêu đề, nhiều người đọc lướt đã hiểu rằng Microsoft sắp thay regedit bằng một ứng dụng chưa hoàn thiện, từ đó dẫn đến làn sóng chỉ trích về giao diện dang dở trên mạng.
Phản ứng đó có thể hiểu được. Một bản thay thế mà thiếu quản lý quyền truy cập khóa và nhập/xuất .reg chuẩn thì không dùng nổi cho công việc thật. Nhưng cũng cần nhìn đúng chỗ đứng: với tư cách sample, ứng dụng này làm tốt vai trò chứng minh Reactor có thể dựng được một công cụ hệ thống phức tạp bằng control WinUI gốc, và việc nó chưa xong là bình thường của loại sản phẩm này.
Windows có định làm mới regedit, nhưng chưa phải lúc này
Bác bỏ bản mẫu không đồng nghĩa với việc Registry Editor sẽ đứng yên mãi. Hồi tháng 8, Marcus Ash từng nói trong một podcast rằng “even things like Regedit and some of the tooling, we’ve already started to look at”, nghĩa là đội Windows đã bắt đầu xem xét cả regedit và một số công cụ đi kèm. Cùng hướng đó, Windows Central cho biết theo nguồn tin riêng của họ, Registry Editor nằm trong danh sách được làm mới thuộc nỗ lực Windows K2, nhưng vẫn có những trụ cột và hạng mục ưu tiên cao hơn phải xong trước. Đây là thông tin chưa được Microsoft công bố chính thức, nên chưa có mốc thời gian nào để chờ.
Các công cụ cũ khác của Windows đang đi con đường này: hộp thoại Properties của File Explorer có bản WinUI 3 hỗ trợ chế độ tối, Print Management có ứng dụng WinUI 3 thay cho bảng điều khiển MMC cũ, còn hộp thoại Run mới mở nhanh hơn bản cũ theo Microsoft. Registry Editor khó tránh khỏi việc vào danh sách này vào một thời điểm nào đó.
Người dùng Việt cần làm gì: vẫn dùng regedit.exe như cũ
Với người dùng tại Việt Nam, kết luận thực tế khá đơn giản. Windows 11 chưa nhận bản Registry Editor nào mới, và Reactor là công cụ cho lập trình viên chứ không phải tính năng đến qua Windows Update. Ai tò mò biên dịch bản mẫu từ GitHub thì nên chạy trong máy ảo, vì một thao tác sửa Registry sai vẫn đủ làm hỏng Windows, và ứng dụng này còn thiếu các tính năng phục vụ việc sao lưu và phân quyền. Phần mềm này miễn phí, nằm trong hệ điều hành, nên không có chuyện giá bán lẻ hay thời điểm lên kệ tại Việt Nam để theo dõi.
Điều đáng theo dõi nhiều hơn là loạt bài tham quan các ứng dụng mẫu mà Microsoft hứa sẽ đăng trên blog dành cho nhà phát triển vào tháng sau. Nếu đội Reactor tiếp tục hoàn thiện Registry Editor, đó cũng chỉ là một ví dụ về năng lực của framework, còn quyết định thay regedit.exe trong Windows 11 vẫn thuộc về một nhóm khác và chưa có thông báo.
Nguồn tham khảo: Microsoft Developer Blogs, Windows Central, Windows Latest
