Tóm tắt nhanh
- Accelerated App Launches trên Windows 11 bỏ qua tiến trình trung gian khi mở lại ứng dụng đã chạy.
- Microsoft công bố Edge mở nhanh hơn 15%, tới 33% khi đa nhiệm nặng, so với khi chưa có cơ chế này và Edge đã có tiến trình chạy.
- Firefox có khả năng tích hợp API của Windows, nhưng chưa có công bố hỗ trợ chính thức từ Mozilla.
Microsoft đã đưa Accelerated App Launches lên Edge từ phiên bản 150, giúp rút ngắn đường đi của yêu cầu mở trình duyệt trên Windows 11. Firefox cũng có thể tận dụng cơ chế dành cho ứng dụng Windows này nếu Mozilla triển khai, nhưng không tự nhận được tính năng qua phần mã Microsoft đang đóng góp cho Chromium.
Edge mở nhanh hơn nhờ bỏ một tiến trình trung gian
Tối ưu này tác động vào lần mở lại ứng dụng đã có tiến trình hoạt động, thường gọi là warm launch. Khi bấm biểu tượng Edge hoặc một liên kết được đặt mặc định mở bằng Edge, người dùng có thể đang gọi lại trình duyệt vốn đã mở cửa sổ, hoặc còn chạy nền nhờ Startup Boost, thay vì khởi chạy mọi thứ từ đầu.
Ở luồng thông thường, Windows tạo một tiến trình trung gian để kiểm tra trình duyệt đã chạy hay chưa, rồi chuyển yêu cầu tới phiên hiện có nếu tìm thấy. Accelerated App Launches cho phép tiến trình Edge đăng ký với Windows từ trước; lần mở sau, hệ điều hành gửi thông báo trực tiếp tới tiến trình đã đăng ký mà không cần tạo tiến trình dò tìm nói trên.
Bớt bước tạo tiến trình có thể giảm độ trễ khi máy đang bận nhiều tác vụ, nhưng phạm vi cải thiện cần được hiểu đúng. Đây là tối ưu đường gọi lại ứng dụng, không phải thay đổi bộ máy tải trang hay xử lý JavaScript. Nếu đã thoát sạch trình duyệt và không còn tiến trình trong bộ nhớ, lần mở từ đầu không thuộc tình huống được tối ưu này.
Microsoft công bố mức cải thiện tốc độ mở Edge là 15%, có thể đạt 33% khi đa nhiệm nặng, so với khi chưa dùng Accelerated App Launches và Edge đã có tiến trình chạy. Điều kiện hãng nêu là Edge 150 trở lên, Windows 11 phiên bản 25H2, 26H1 hoặc 26H2 với bản cập nhật KB5127936 trở lên. Không nên hiểu con số đó là mọi thao tác duyệt web đều nhanh hơn tương ứng.
Tính năng hiện hỗ trợ gọi ứng dụng từ Start menu, thanh tác vụ và các liên kết tương thích được đặt mặc định mở bằng Edge. Microsoft còn đang làm việc để mở rộng sang những tình huống khác như mở PDF, nên chưa thể coi mọi cách mở tệp hoặc gọi trình duyệt đều được hưởng tối ưu.
Người dùng Firefox cần bản tích hợp, không chỉ bản cập nhật Windows
Việc Windows cung cấp API cho nhà phát triển tạo ra khả năng để trình duyệt ngoài Edge áp dụng cùng cách chuyển yêu cầu, nhưng khả năng tích hợp khác với việc tính năng đã sẵn sàng. Microsoft đang đóng góp phần triển khai cho Chromium để các trình duyệt dựa trên nền tảng này có thể tận dụng trong tương lai. Firefox dùng Gecko, nên Mozilla phải tự xây dựng phần kết nối với Windows thay vì nhận thay đổi đó từ Chromium.
Ngay cả với ứng dụng muốn hỗ trợ, API cũng chưa phải công tắc có thể bật tùy ý. Tài liệu Microsoft Learn xếp API khởi chạy nhanh vào nhóm Limited Access Feature, yêu cầu nhà phát triển xin token mở khóa. Ứng dụng vẫn phải duy trì cơ chế tự chuyển yêu cầu về phiên đang chạy, vì tối ưu của Windows không bao phủ mọi kiểu khởi chạy trên mọi phiên bản hệ điều hành.
Chưa có công bố chính thức từ Mozilla về việc Firefox hỗ trợ Accelerated App Launches hay một phiên bản phát hành cụ thể. Vì vậy, nhận định Firefox “có thể” hưởng lợi chỉ mô tả hướng triển khai khả thi, không phải thông báo rằng trình duyệt sắp nhận mức tăng tốc như Edge. Kết quả Microsoft đo cho Edge cũng không thể dùng làm dự báo phần trăm cho Firefox.
Với người dùng Firefox tại Việt Nam, cập nhật Windows tương thích chưa đủ để tự bật cơ chế này cho trình duyệt. Thông tin cần chờ là Mozilla xác nhận tích hợp, phiên bản Firefox hỗ trợ và những cách mở ứng dụng được áp dụng. Còn nếu đang dùng Edge, kiểm tra đúng phiên bản trình duyệt và bản cập nhật Windows có ý nghĩa hơn việc kỳ vọng mọi lần tải trang đều nhanh thêm.
Tốc độ gọi lại cửa sổ là một cải thiện hữu ích, nhưng riêng nó chưa đủ lý do đổi trình duyệt: lợi ích phụ thuộc trạng thái tiến trình và thao tác mở, trong khi nhu cầu chính vẫn là sử dụng các trang web. Mốc đáng theo dõi tiếp theo với Firefox là một bản triển khai thực tế từ Mozilla, thay vì lấy phần trăm của Edge làm lời hứa cho một trình duyệt khác.
Nguồn tham khảo: Microsoft Edge Blog; Microsoft Learn; Windows Central; Thurrott.
