Tóm tắt nhanh
- Theo tin rò rỉ từ tài khoản Weibo Instant Digital, Apple sẽ bỏ nút Action riêng trên các mẫu iPhone ra mắt từ nửa cuối năm 2027; Apple chưa xác nhận.
- Chức năng của nút Action được gộp vào Camera Control: nhấn một lần để mở camera, nhấn giữ để chạy tác vụ người dùng đã gán.
- Camera Control vẫn được giữ lại; cần gạt rung vật lý không quay lại.
- Điểm đáng ngờ nằm ở độ tải của một phím vốn đã gánh chụp ảnh, quay video, chỉnh thông số camera và Visual Intelligence.
Nút Action có thể chỉ sống được khoảng bốn năm
Apple đưa nút Action lên iPhone 15 Pro năm 2023 để thay cho cần gạt Ring/Silent đã có mặt từ chiếc iPhone đầu tiên. Nút này gán được cho chế độ im lặng, Focus, đèn pin, Shortcuts và nhiều tác vụ khác. Nếu tin đồn đúng, nó sẽ biến mất ở các mẫu ra mắt từ nửa cuối năm 2027, nghĩa là chỉ tồn tại khoảng bốn năm, và các dòng khác sẽ mất nút dần theo từng lần đổi khung máy.
Lý do dễ hiểu nhất là nút này chưa bao giờ thành thói quen số đông. Có vẻ phần lớn người dùng để nguyên chức năng bật/tắt im lặng, thậm chí nhiều người chỉ bấm phím âm lượng để hạ tiếng. Bỏ một phím cơ khí giúp đơn giản hoá sản xuất và giảm khả năng bấm nhầm nút Action với cụm phím âm lượng bên cạnh, trong khi số người khai thác hết khả năng của nó có vẻ không nhiều.
Một phím hai việc: nhấn đơn mở camera, nhấn giữ chạy tác vụ Action
Theo bài đăng của Instant Digital, Camera Control sẽ nhận thêm vai trò của nút Action. Nhấn một lần mở camera, hoặc bấm màn trập nếu ứng dụng camera đang chạy. Nhấn giữ thực hiện tác vụ người dùng chọn cho nút Action. Leaker nói rõ phím bị bỏ là nút Action riêng, còn Camera Control ở lại.
Cách gộp này khớp với logic hiện có. Nút Action vốn đã phải nhấn giữ mới kích hoạt, còn Camera Control nhấn một lần là mở camera, nên cả hai thói quen cũ đều được giữ, chỉ có vị trí của tác vụ tùy biến dời sang phím khác. Với người đang gán nút Action cho đèn pin, Focus hay một Shortcut, thay đổi duy nhất là phải làm quen với phím Camera Control ở cạnh phải thay vì nút nhỏ phía trên cụm âm lượng ở cạnh trái.
iOS 27 đã dọn sẵn chỗ cho thao tác nhấn giữ
Hiện tại nhấn giữ Camera Control mở Visual Intelligence. Trên iOS 27, tính năng này đã được đưa thẳng vào ứng dụng Camera dưới dạng chế độ Siri, nên Apple có thể gán lại cử chỉ nhấn giữ mà người dùng vẫn gọi được Visual Intelligence từ trong Camera. Chế độ Siri này cũng có một điểm vướng: nhấn giữ phím hiện mở ứng dụng Camera vào chế độ Siri, giao diện lại rất giống mở camera thường, dễ gây nhầm. Nếu nhấn giữ trở thành tác vụ Action, sự nhập nhằng đó biến mất.
Đó là phần hợp lý của tin đồn. Việc iOS 27 đưa Visual Intelligence vào Camera đúng vào lúc tin đồn xuất hiện cho thấy cử chỉ nhấn giữ đang được giải phóng, nhưng hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy Apple làm điều đó vì kế hoạch bỏ nút Action.
Camera Control đã quá tải cử chỉ, thêm việc có thể thành rắc rối
Rủi ro lớn nhất nằm ở chính Camera Control. Phím này đã lo chụp ảnh, quay video, chỉnh thông số camera và Visual Intelligence. Khi mỗi thao tác chiếm một kiểu nhấn hay vuốt, thêm tác vụ tùy biến vào cùng phím dễ biến thành một bảng cử chỉ phải học thuộc. Nếu Apple muốn thao tác nhấn giữ thuộc về Action, một số tác vụ đang dùng nhấn giữ phải chuyển sang kiểu cử chỉ khác, và mỗi kiểu mới lại kéo theo một đường học riêng.
Camera Control cũng không phải phím được yêu thích ngay từ đầu: khi ra mắt trên iPhone 16 nó nhận phản hồi trái chiều về độ hữu dụng, độ phức tạp và công thái học. Gộp Action vào có thể cho nó một vai trò rõ hơn, nhưng cũng có thể đẩy các điểm yếu cũ lên cao hơn. Thành bại phụ thuộc vào việc Apple có chịu cắt bớt chức năng trên Camera Control hay không, chứ không phải ở việc bớt một phím.
Samsung đã đi hướng tương tự trên Galaxy S26 Ultra: nhấn đúp phím cạnh (Side) mở camera, nhấn giữ gọi Gemini theo mặc định. Cách này dễ quen vì mỗi cử chỉ chỉ có một việc, trong khi bản gộp của Apple phải chứa nhiều chức năng hơn hẳn.
iPhone Duo và mốc kỷ niệm 20 năm cho thấy hướng dọn khung viền
iPhone Duo hiện không có nút Action nhưng vẫn giữ Camera Control, tức là Apple đã có một mẫu máy chạy được theo công thức này. Mốc nửa cuối năm 2027 trùng với dịp iPhone tròn 20 tuổi, thời điểm Apple có thể thay đổi thiết kế mạnh tay hơn thường lệ. Tên gọi của thế hệ đó chưa rõ, có thể là iPhone 19 Pro, iPhone 20 Pro hoặc một cái tên khác.
Cũng cần đặt tin đồn này đúng mức. Instant Digital từng nói Apple sẽ bỏ lớp cảm ứng điện dung của Camera Control, chỉ giữ cảm biến lực để giảm chi phí, nhưng thay đổi đó không xuất hiện trên iPhone 18. Hiện chưa rõ hai tin đồn có thuộc cùng một kế hoạch hay không, và Apple cũng chưa nói gì. Việc kiểm chứng chỉ có thể dựa vào các mẫu máy ra mắt từ mùa thu 2027 trở đi, không phải iPhone 17 hay iPhone 18.
Nguồn tham khảo: Macworld, MacRumors, Digital Trends
