Chia sẻ đam mê công nghệ
Cập nhật

Google gỡ 362 tiện ích VPN Chrome đáng ngờ, nhưng rủi ro chưa hết

Google đã gỡ 362 trong số 369 tiện ích VPN Chrome đáng ngờ nhắm vào người dùng Nga. Đợt dọn dẹp này giảm số tiện ích bị phát hiện, nhưng chưa giải quyết được hai vấn đề cốt lõi: tiện ích VPN không thay thế VPN toàn hệ thống, và tiện ích mới vẫn có thể lọt qua khâu kiểm duyệt.

Tóm tắt nhanh

  • Google đã gỡ 362 trong số 369 tiện ích VPN Chrome đáng ngờ trong cuộc điều tra; 7 tiện ích vẫn còn trên cửa hàng tại thời điểm bài cập nhật.
  • Danh sách ban đầu ghi nhận hơn 200.000 người dùng cộng dồn; nhiều tiện ích mạo danh thương hiệu VPN quen thuộc và thiếu thông tin nhà phát triển minh bạch.
  • Tiện ích VPN Chrome thường cấu hình proxy cho lưu lượng trong trình duyệt, không tạo đường hầm bảo vệ toàn bộ thiết bị như ứng dụng VPN hệ thống.
  • Người dùng nên kiểm tra nhà phát triển, quyền truy cập và trang tải chính thức; lượt cài đặt hay vị trí trong cửa hàng không đủ để chứng minh một tiện ích đáng tin.

Google đã gỡ 362 trong số 369 tiện ích VPN Chrome đáng ngờ nhắm vào người dùng Nga sau khi danh sách được chuyển cho hãng, nhưng 7 tiện ích vẫn còn hoạt động và các dấu hiệu tương tự tiếp tục xuất hiện trên Chrome Web Store.

Cuộc điều tra ban đầu ghi nhận hơn 200.000 lượt người dùng cộng dồn. Nhiều tiện ích dùng tên hoặc hình ảnh gần giống các dịch vụ VPN phổ biến, trong khi thông tin liên hệ là email cá nhân và chính sách quyền riêng tư sơ sài. Google không xác nhận việc gỡ bỏ có liên quan đến danh sách được gửi hay là hoạt động rà soát thường kỳ.

Con số gỡ bỏ chưa chứng minh cơ chế kiểm duyệt đã giải quyết được vấn đề

Trình duyệt Chrome hiển thị trang tìm kiếm Google trên màn hình máy tính
Chrome là nơi diễn ra đợt rà soát các tiện ích VPN giả mạo, nhưng sự hiện diện trên cửa hàng không tự chứng minh tiện ích an toàn. Ảnh: Getty Images / Chesnot / Future

Việc 362 tiện ích biến mất cho thấy cửa hàng có thể phản ứng khi một danh sách cụ thể được báo cáo, nhưng không cho biết vì sao chúng được duyệt từ đầu, hoặc thời gian cần thiết để phát hiện chúng. Nếu quá trình phụ thuộc nhiều vào báo cáo bên ngoài, người dùng vẫn có thể gặp các bản sao mới trước khi chúng bị xử lý.

Trên Chrome Web Store vẫn có tiện ích mang tên Nord VPN, các tiện ích có hàng nghìn lượt tải nhưng do email cá nhân quản lý, cùng những trang chính sách quyền riêng tư đặt trên các địa chỉ ít thông tin chủ sở hữu. Bài điều tra còn ghi nhận ba tiện ích đang hoạt động có liên hệ với một địa chỉ email từng bị đánh dấu trong báo cáo tình báo mối đe dọa. Những dấu hiệu này không tự chúng chứng minh một tiện ích có mã độc, nhưng là lý do để người dùng không xem nhãn “VPN” hay sự hiện diện trên cửa hàng như giấy bảo đảm an toàn.

Đáng chú ý hơn, phần mã nguồn của một tiện ích được kiểm tra có ghi chú nhà phát triển cố ý tránh yêu cầu các quyền như host_permissions và webRequest để duy trì luồng cài đặt Manifest V3 “an toàn”. Bản thân việc một tiện ích không yêu cầu quyền mạnh không đủ để kết luận nó xấu; tuy vậy, việc dùng chính giới hạn quyền làm cách vượt qua kiểm tra tự động cho thấy kiểm duyệt ở thời điểm cài đặt không thể thay thế việc đánh giá hành vi và nhà phát triển.

Tiện ích VPN Chrome chủ yếu chuyển hướng lưu lượng trong trình duyệt

Tên gọi dễ khiến người dùng nghĩ tiện ích bảo vệ toàn bộ kết nối Internet của máy tính. Trên thực tế, nhiều tiện ích dạng này dùng API của trình duyệt để cấu hình proxy HTTP, HTTPS hoặc SOCKS. Tác dụng thường giới hạn ở lưu lượng Chrome; ứng dụng email, trò chuyện hay phần mềm khác trên máy không mặc nhiên đi qua cùng tuyến kết nối.

Khác biệt này quan trọng khi cần bảo vệ thiết bị trên mạng công cộng hoặc vượt kiểm duyệt. Một proxy do tiện ích thiết lập không đồng nghĩa với đường hầm VPN toàn hệ thống, và cũng không bảo đảm rằng nhà vận hành proxy không quan sát hoặc khai thác lưu lượng. Các giao thức chống kiểm duyệt như AmneziaWG, VLESS với Reality và Shadowsocks không thể được triển khai bên trong một tiện ích trình duyệt theo cách tương đương ứng dụng chuyên dụng.

Vì vậy, tiện ích có thể phù hợp cho một nhu cầu giới hạn trong trình duyệt, nhưng không nên được coi là lớp bảo vệ mặc định cho toàn bộ máy. Với nhu cầu mã hóa và định tuyến nhiều ứng dụng, người dùng cần một dịch vụ VPN đáng tin cậy chạy ở cấp hệ thống, tải từ trang chính thức của nhà cung cấp.

“VPN miễn phí” có thể biến thiết bị thành một nút proxy cho người khác

Rủi ro không dừng ở việc tiện ích không bảo vệ đủ rộng. Một mô hình proxyware có thể biến trình duyệt hoặc kết nối của người cài thành nút thoát trong mạng proxy dân dụng. Khi đó, địa chỉ IP nhà riêng và băng thông của người dùng có thể bị bên thứ ba sử dụng cho xác minh quảng cáo, thu thập dữ liệu web hoặc hoạt động khác mà họ không kiểm soát.

Điều này tạo ra một sự đánh đổi khó thấy: người dùng tưởng mình đang mượn kết nối để truy cập dịch vụ, nhưng kết nối của chính họ lại có thể được cho người khác mượn. Nếu hoạt động đó bị lạm dụng, địa chỉ IP của thuê bao có thể xuất hiện trong các yêu cầu mà chủ mạng không hề chủ động thực hiện. Chưa thể kết luận mọi tiện ích bị Google gỡ trong đợt này đều có chức năng proxyware; đây là rủi ro của mô hình tiện ích không rõ đơn vị vận hành, không phải kết luận về toàn bộ danh sách.

Kiểm tra nhà phát triển và quyền truy cập trước khi cài

Ảnh chụp trang Chrome Web Store của tiện ích Nord VPN giả mạo với nội dung tiếng Nga
Ảnh chụp danh sách “Nord VPN” dùng nội dung tiếng Nga cho thấy vì sao cần xác minh nhà phát triển thay vì chỉ nhìn tên và biểu tượng.

Trước khi thêm một tiện ích VPN, hãy đối chiếu tên nhà phát triển và liên kết tải với trang chính thức của nhà cung cấp. Tên thương hiệu trong tiêu đề, biểu tượng giống ứng dụng thật, số lượt cài đặt hoặc đánh giá cao đều có thể bị làm giả; chúng chỉ là tín hiệu tham khảo, không phải bằng chứng xác thực.

Cũng nên xem tiện ích yêu cầu quyền gì, chính sách quyền riêng tư có nêu rõ đơn vị chịu trách nhiệm hay không, và thông tin hỗ trợ có dẫn về một tổ chức đáng kiểm chứng. Email cá nhân, trang chính sách ẩn danh hoặc mô tả chung chung không tự chứng minh có hành vi xấu, nhưng khi xuất hiện cùng việc mạo danh thương hiệu thì nên dừng lại thay vì cài thử.

Đợt gỡ bỏ của Google xử lý phần lớn tiện ích trong một danh sách đã được báo cáo, chứ chưa loại bỏ cách thức tạo bản sao mới. Với tiện ích bảo vệ kết nối, lựa chọn an toàn hơn là tải trực tiếp từ website chính thức của nhà cung cấp và xác định rõ nó bảo vệ lưu lượng nào. Một tiện ích nằm trong Chrome Web Store vẫn cần được kiểm tra như bất kỳ phần mềm nào khác.

Nguồn tham khảo: TechRadar; VPNCompare; Cyber Security News

Bài này thế nào?

Hoá đơn của bài này

Tek viết bài này bằng cà phê. Mời Tek một ly nha?

Theo dõi TekCafe: Facebook · YouTube

Bài viết mới nhất